|
g]kfnsf]
cGtl/d ;+ljwfg,@)^#
k|:tfjgf
xfdL ;fj{ef}d;Qf / /fhsLo;Qf ;DkGg
g]kfnL hgtf,
g]kfnL hgtfn] @))& ;fn klxn]b]lv xfn;Dd k6s k6s ub}{ cfPsf P]ltxfl;s
;+3if{ / hgcfGbf]ng dfk{mt\ nf]stGq, zflGt / cu|udgsf kIfdf k|s6
ePsf] hgfb]zsf] ;Ddfg ub}{,
b]zdf ljBdfg juL{o, hftLo, If]qLo, n}+lËs ;d:ofx¿nfO{
;dfwfg ug{ /fHosf] cu|ufdL k'g{;+/rgf ug]{ ;+sNk ub}{,
k|ltikwf{Tds jx'bnLo nf]stflGqs zf;g Joj:yf, gful/s :jtGqtf, df}lns
clwsf/, dfgj clwsf/, jflnu dtflwsf/, cfjlws lgjf{rg, k"0f{
k|]; :jtGqtf,:jtGq Gofokflnsf tyf sfg"gL /fHosf] cjwf/0ff nufot
nf]stflGqs d"No / dfGotfk|ltsf] k"0f{ k|ltj4tf JoQm ub}{{,
g]kfnL hgtfsf] cfkm\gf] nflu cfkm} ;+ljwfg agfpg kfpg] / eod'Qm
jftfj/0fdf ;+ljwfg ;efsf] :jtGq / lgikIf lgjf{rgdf ;xefuL x'g kfpg]
cfwf/e"t clwsf/sf] k|Tofe"lt ub}{,
nf]stGq, zflGt, ;d[l4, cu|ufdL cfly{s–;fdflhs kl/jt{g tyf
b]zsf] ;fj{ef}ldstf, cv08tf, :jtGqtf / :jfledfgnfO{ s]Gb|df /fVb},
cfh;Ddsf qmflGt / cfGbf]ngaf6 k|fKt pknAwLx¿nfO{ ;+:yfut
ug{ ;+ljwfg ;efaf6 gofF ;+ljwfg gag];Ddsf] nflu /fhg}lts ;xdltaf6
tof/ ePsf] of] g]kfnsf] cGtl/d ;+ljwfg, @)^# hf/L ePsf] 3f]if0ff
ub{5f}+ .
efu !
k|f/lDes
1. ;+ljwfg d"n sfg"gM -!_ of] ;+ljwfg g]kfnsf] d"n
sfg"g xf] . o; ;+ljwfg;+u aflemg] sfg"g aflemPsf] xb;Dd
cdfGo x'g]5 .
(2) o; ;+ljwfgsf] kfngf ug'{ k|To]s JolQmsf] st{Jo x'g]5 .
2. ;fj{ef}d;Qf / /fhsLo ;QfM g]kfnsf]
;fj{ef}d;Qf / /fhsLo ;Qf g]kfnL hgtfdf lglxt /xg]5 .
3. /fi6«M ax'hftLo, ax'eflifs, ax'wfld{s, ax';f+:s[lts ljz]iftfo'Qm,
;dfg cfsfª\Iff / g]kfnsf] /fli6«o :jtGqtf, cv08tf, /fli6«o
lxt tyf ;d[l4k|lt cf:yfjfg\ /xL Pstfsf] ;"qdf cfj4 ;a} g]kfnL
hgtf ;dli6 ¿kdf /fi6« xf] .
4. g]kfn /fHoM -!_ g]kfn Ps :jtGq,
cljefHo, ;fj{ef}d;Qf;DkGg, wd{lg/k]If, ;dfj]zL / k"0f{ nf]stflGqs
/fHo xf] .
(2) g]kfnsf] If]q b]xfo adf]lhd x'g]5M–
-s_ of] ;+ljwfg k|f/De x'Fbfsf] avtsf] If]q, /
-v_ of] ;+ljwfg k|f/De ePkl5 k|fKt x'g] If]q .
5. /fi6« efiffM -!_ g]kfndf af]lng] ;a} dft[efiffx¿
/fi6« efiff x'g\ .
(2) b]jgfu/L lnlkdf g]kfnL efiff ;/sf/L sfdsfhsf] efiff x'g]5 .
(3) pkwf/f -@_ df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg :yfgLo lgsfo tyf
sfof{nodf dft[efiff k|of]u ug{ s'g} jfwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g
. To;/L k|of]u ul/Psf] efiffnfO{ /fHon] ;/sf/L sfdsfhsf] efiffdf
¿kfGt/ u/L clen]v /fVg]5 .
6. /fli6«o em08fM l;ld|s /Ësf] e'OF / uf9f gLnf] /Ësf]
lsgf/f ePsf] b'O{ lqsf]0f clnslt hf]l/Psf], dflyNnf] efudf v'k]{
rGb|sf] aLrdf ;f]x|df cf7 sf]0f b]lvg] ;]tf] cfsf/ / tNnf] efudf
afx| sf]0fo'Qm ;"o{sf] ;]tf] cfsf/ c+lst ePsf], k/Dk/fut em08f
g]kfnsf] /fli6«o em08f xf] . ;f] em08f agfpg] tl/sf / tT;DaGwL
c? ljj/0f cg';"rLdf pNn]v eP adf]lhd x'g]5 .
7. /fli6«o ufg OToflbM -!_
g]kfnsf] /fli6«o ufg / lgzfgf 5fk g]kfn ;/sf/n] lgwf{/0f u/]
adf]lhd x'g]5 .
(2) g]kfnsf] /fli6«o k"mn nfnLu'/fF;, /fli6«o /Ë
l;ld|s, /fli6«o hgfj/ ufO{, /fli6«o k+IfL 8fFkm] x'g]5
.
efu @
gful/stf
8. ;+ljwfg k|f/De x'Fbfsf jvtsf] gful/stf M -!_ of] ;+ljwfg k|f/De
x'Fbfsf jvt g]kfnsf] gful/stf k|fKt u/]sf] / o; efu adf]lhd gful/stf
k|fKt ug{ of]Uo JolQmx¿ g]kfnsf gful/s x'g]5g\ .
-@_ of] ;+ljwfg k|f/De x'Fbfsf jvt g]kfndf :yfoL j;f]jf; ePsf] b]xfosf]
JolQm a+zhsf] cfwf/df g]kfnsf] gful/s 7xg]{ 5 M
-s_ of] ;+ljwfg k|f/De x'g'eGbf cl3 a+zhsf] cfwf/df gful/stf k|fKt
u/]sf] JolQm,
-v_ s'g} JolQmsf] hGd x'Fbfsf jvt lghsf] afj' jf cfdf g]kfnL gful/s
/x]5 eg] To:tf] JolQm,
-#_ g]kfn ;/xbleq k]mnf k/]sf] lkt[Tj dft[Tjsf] 7]ufg gePsf] k|To]s
gfjfns lghsf] jfj' jf cfdf k]mnf gk/];Dd a+zhsf] cfwf/df g]kfnL
gful/s 7xg]{
5 .
-$_ g]kfnleq ufleg] u/L s'g} If]q k|fKt ePdf ;f] If]qleq j;f]jf;
ePsf] JolQm k|rlnt sfg"gsf cwLgdf /xL g]kfnsf] gful/s x'g]5
.
-%_ ;Dat\ @)$^ ;fn r}q d;fGt;Dd g]kfn ;/xbleq hGd eO{ g]kfndf :yfoL
¿kn] a;f]af; ub}{ cfPsf] JolQmn] k|rlnt sfg"g adf]lhd
hGdsf] cfwf/df g]kfnsf] gful/stf k|fKt ug]{5 .
t/ o; Joj:yf cGtu{t gful/stf k|fKt ug{ k|rlnt sfg"gdf Joj:yf
eP adf]lhd Ps k6ssf nflu tf]lsPsf] cjlwleq lgj]bg lbO;s]sf] x'g'kg]{5
.
-^_ g]kfnL gful/s;Fu j}jflxs ;DaGw sfod u/]sL ljb]zL dlxnfn] rfx]df
k|rlnt sfg"g adf]lhd c+lus[t g]kfnL gful/stf lng ;Sg]5 .
-&_ o; wf/fdf cGoq h'g;'s} s'/f n]lvPsf] ePtf klg ljb]zL gful/s;Fu
ljjfx u/]sL g]kfnL dlxnf gful/saf6 hlGdPsf] JolQmsf] xsdf lghsf]
g]kfndf hGd eO{ g]kfndf g} :yfoL j;f]jf; u/]sf] / afj'sf] gful/stfsf]
cfwf/df lghn] ljb]zL d'n'ssf] gful/stf k|fKt u/]sf] /x]g5 eg] lghn]
k|rlnt sfg"g adf]lhd g]kfnsf] c+lus[t gful/stf k|fKt ug{ ;Sg]5
.
9. c+lus[t jf ;Ddfgfy{ gful/stfM wf/f * df n]lvP jfx]s sfg"gdf
Joj:yf eP jdf]lhd g]kfn ;/sf/n] c+lus[t jf ;Ddfgfy{ g]kfnL gful/stf
k|bfg ug{ ;Sg]5 .
10. gful/stfsf] k|flKt / ;dflKtM gful/stfsf] k|flKt, ;dflKt nufot
cfjZos cGo Joj:yf k|rlnt sfg"g adf]lhd x'g]5 .
11. gful/stf 6f]nL v6fOg]M g]kfn ;/sf/n] k|rlnt sfg"gdf Joj:yf
eP adf]lhd gful/stf kfpg of]Uotf k'u]sf JolQmnfO{ gful/stf k|bfg
ug{ gful/stf ljt/0f 6f]nL v6fpg ;Sg]5 .
efu #
df}lns xs
12. :jtGqtfsf] xsM -!_ k|To]s JolQmnfO{ ;Ddfgk"j{s afFRg kfpg]
xs x'g]5 / d[To' b08sf] ;hfo x'g] u/L s'g} sfg"g agfOg] 5}g
.
(2) sfg"g adf]lhd afx]s s'g} klg JolQmsf] j}olQms :jtGqtf ckx/0f
x'g] 5}g .
(3) k|To]s gful/snfO{ b]xfosf] :jtGqtf x'g]5M–
-s_ ljrf/ / cleJolQmsf] :jtGqtf,
-v_ lagf xftxltof/ zflGtk"j{s e]nf x'g] :jtGqtf,
-u_ /fhgLlts bn jf ;+u7g vf]Ng] :jtGqtf,
-3_ ;+3 / ;+:yf vf]Ng] :jtGqtf,
-ª_ g]kfnsf] s'g} klg efudf cfjthfjt / a;f]af; ug]{ :jtGqtf,
-r_ s'g} k]zf, /f]huf/, pBf]u / Jofkf/ ug]{ :jtGqtf .
t/,
-!_ v08 -s_ sf] s'g} s'/fn] g]kfnsf] ;fj{ef}d;Qf, cv08tf jf ljleGg
hft, hflt, wd{ jf ;Dk|bfox¿sf aLrsf] ;';DaGwdf vnn kg]{ jf
ufnL j]OHhtL jf cbfntsf] cjx]ngf x'g] jf ck/fw ug{ b'?T;fxg lbg]
jf ;fj{hlgs lzi6frf/ jf g}ltstfsf] k|lts"n x'g] sfo{df d'gfl;a
k|ltaGw nufpg] u/L sfg"g agfpg /f]s nufPsf] dflgg] 5}g .
-@_ v08 -v_ sf] s'g} s'/fn] g]kfnsf] ;fj{ef}d;Qf, cv08tf jf ;fj{hlgs
zflGt / Joj:yfdf vnn kg]{ sfo{df d'gfl;a k|ltaGw nufpg] u/L sfg"g
agfpg /f]s nufPsf] dflgg] 5}g .
-#_ v08 -u_ / -3_ sf] s'g} s'/fn] g]kfnsf] ;fj{ef}d;Qf, cv08tf jf
ljleGg hft, hflt, wd{ jf ;Dk|bfox¿sf aLrsf] ;';DaGwdf vnn
kg]{ jf lx+;fTds sfo{ ug{ b'?T;flxt ug]{ jf ;fj{hlgs g}ltstfsf]
k|lts"n x'g] sfo{df d'gfl;a k|ltaGw nufpg] u/L sfg"g agfpg
/f]s nufPsf] dflgg] 5}g .
-$_ v08 -ª_ sf] s'g} s'/fn] ;j{;fwf/0f hgtfsf] lxt jf ljleGg
hft, hflt, wd{ jf ;Dk|bfox¿sf aLrsf] ;';DaGwdf vnn kg]{ sfo{df
d'gfl;a k|ltaGw nufpg] u/L sfg"g agfpg /f]s nufPsf] dflgg]
5}g .
-%_ v08 -r_ sf] s'g} s'/fn] ;j{;fwf/0f hgtfsf] ;fj{hlgs :jf:Yo jf
g}ltstfsf] k|lts"n x'g] sfo{df /f]s nufpg] jf s'g} vf; pBf]u,
Jofkf/ jf ;]jf /fHon] dfq ;~rfng ug]{ jf s'g} pBf]u, Jofkf/, k]zf
jf /f]huf/ ug{sf nflu s'g} zt{ jf of]Uotf tf]Sg] u/L sfg"g
agfpg /f]s nufPsf] dflgg] 5}g .
13. ;dfgtfsf] xsM -!_ ;a} gful/s sfg"gsf] b[li6df ;dfg x'g]5g\
. s;}nfO{ klg sfg"gsf] ;dfg ;+/If0faf6 jl~rt ul/g] 5}g .
(2) ;fdfGo sfg"gsf] k|of]udf s'g} klg gful/sdfly wd{, j0f{,
lnË, hft, hflt, pTklQ, efiff jf j}rfl/s cf:yf jf tL dWo] s'g}
s'/fsf] cfwf/df e]befj ul/g] 5}g .
(3) /fHon] gful/sx¿sf aLr wd{, j0f{, hft, hflt, lnË,
pTklQ, efiff jf j}rfl/s cf:yf jf tL dWo] s'g} s'/fsf] cfwf/df e]befj
ug]{ 5}g .
t/ dlxnf, blnt, cflbjf;L hghflt, dw]zL jf ls;fg, dhb"/ jf cfly{s,
;fdflhs jf ;f+:s[lts b[li6n] lk5l8Psf] ju{ jf afns, a[4 tyf ckfË
jf zf/Ll/s jf dfgl;s ¿kn] czQm JolQmsf] ;+/If0f, ;zlQms/0f
jf ljsf;sf] nflu sfg"gåf/f ljz]if Joj:yf ug{ /f]s nufPsf]
dflgg]5}g .
(4) ;dfg sfdsf nflu dlxnf / k'?ifsf aLr kfl/>lds tyf ;fdflhs
;'/Iffdf e]befj ul/g] 5}g .
14. 5'jf5't tyf hflto e]befj lj?4sf] xsM -!_ s'g} klg JolQmnfO{
hft, j+z, ;d'bfo jf k]zfsf cfwf/df s'g} lsl;dsf] 5'jf5't tyf hflto
e]befj ul/g] 5}g . o:tf] e]befjk"0f{ Jojxf/ b08gLo x'g]5 /
kLl8t JolQmn] sfg"gåf/f lgwf{/0f eP adf]lhdsf] Ifltk"lt{
kfpg]5 .
(2) s'g} klg JolQmnfO{ hft hfltsf] cfwf/df ;fj{hlgs k|of]udf /x]sf
;]jf, ;'ljwf jf pkof]usf s'/fx¿ k|of]u ug{af6 jf ;fj{hlgs
:yn jf ;fj{hlgs wfld{s :yndf k|j]z ug{ jf wfld{s sfo{ ug{af6 al~rt
ul/g] 5}g .
(3) s'g} j:t', ;]jf jf ;'ljwf pTkfbg jf ljt/0f ubf{ To:tf] ;]jf,
;'ljwf jf j:t' s'g} vf; hft, hfltsf] JolQmnfO{ vl/b jf k|fKt ug{af6
/f]s nufpg jf To:tf] j:t', ;]jf jf ;'ljwf s'g} vf; hft, hfltsf]
JolQmnfO{ dfq laqmL ljt/0f ul/g] 5}g .
(4) s'g} hft, hflt jf pTklQsf JolQm jf JolQmx¿sf] ;d"xsf]
pr gLr bzf{pg], hft, hfltsf] cfwf/df ;fdflhs lje]bnfO{ Gofof]lrt
7x/fpg] jf hflto ;jf{]Rrtf jf 3[0ffdf cfwfl/t ljrf/sf] k|rf/ k|;f/
ug{] jf hflto lje]bnfO{ s'g} klg lsl;dn] k|f]T;fxg ug{ kfOg] 5}g
.
(5) pkwf/f -@_, -#_ / -$_ ljk/Ltsf] sfo{ sfg"g adf]lhd b08gLo
x'g]5 .
15. k|sfzg, k|;f/0f tyf 5fkfvfgf
;DaGwL xsM -!_ ljB'tLo k|sfzg, k|;f/0f tyf 5fkf nufotsf cGo h'g;'s}
dfWodaf6 s'g} ;dfrf/, ;DkfbsLo, n]v, /rgf jf cGo s'g} kf7\o, >Jo
b[io ;fdu|Lsf] k|sfzg tyf k|;f/0f ug{ jf 5fKg k"j{ k|ltjGw
nufOg] 5}g .
t/ g]kfnsf] ;fj{ef}d;Qf jf cv08tf jf ljleGg hft, hflt jf ;Dk|bfo
aLrsf] ;';DaGwdf vnn kg]{, /fHob|f]x, ufnL a]OHhtL jf cbfntsf] cjx]ngf
x'g] jf ck/fw ug{ b'?T;fxg ug]{ jf ;fj{hlgs lzi6frf/ jf g}ltstf
k|lts"n x'g] sfo{df d'gfl;j k|ltjGw nufpg] u/L sfg"g agfpg
/f]s nufPsf] dflgg] 5}g .
(2) s'g} >Jo, >Job[io jf ljB'tLo pks/0fsf] dfWodaf6 s'g} ;fdu|Lsf]
k|sfzg tyf k|;f/0f u/] jf 5fk] jfkt To:tf] ;fdu|L k|sfzg tyf k|;f/0f
ug]{ jf 5fKg] /]l8of], 6]lnlehg, cgnfOg jf cGo s'g} lsl;dsf] l8lh6n
jf ljB'tLo, 5fkf jf cGo ;~rf/ dfWodnfO{ aGb, hkmt jf btf{ vf/]h
ul/g] 5}g .
(3) s'g} ;dfrf/ n]v, ;DkfbsLo, /rgf jf cGo s'g} kf7\o ;fdu|L d'b|0f
jf k|sfzg u/] jfkt s'g} ;dfrf/kq, klqsf, jf 5fkfvfgf jGb, hkmt jf
btf{ vf/]h ul/g] 5}g .
(4) sfg"g adf]lhd afx]s s'g} 5fkf, ljB'tLo k|;f/0f tyf 6]lnkmf]g
nufotsf ;~rf/ ;fwgnfO{ cj?4 ug{ ;lsg] 5}g .
16. jftfj/0f tyf :jf:Yo ;DaGwL xsM
-!_ k|To]s JolQmnfO{ :jR5 jftfj/0fdf afFRg] xs x'g]5 .
-@_ k|To]s gful/snfO{ /fHoaf6 sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd cfwf/e"t
:jf:Yo ;]jf lgMz'Ns ¿kdf kfpg] xs x'g]5 .
17. lzIff tyf ;+:s[lt ;DaGwL xsM -!_ k|To]s ;d'bfonfO{ sfg"gdf
Joj:yf eP adf]lhd cfˆgf] dft[ efiffdf cfwf/e"t lzIff kfpg]
xs x'g]5 .
(2) k|To]s gful/snfO{ /fHoaf6 sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd dfWolds
tx;Dd lgMz'Ns lzIff kfpg] xs x'g]5 .
(3) g]kfndf a;f]af; ug{] k|To]s ;d'bfonfO{ cfˆgf] efiff, lnlk,
;+:s[lt, ;fF:s[lts ;Eotf / ;Dkbfsf] ;+/If0f / ;Daw{g ug{] xs x'g]5
.
!*= /f]huf/L tyf ;fdflhs ;'/Iff ;DaGwL xsM -!_ k|To]s gful/snfO{
sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd /f]huf/Lsf] xs x'g]5 .
-@_ dlxnf, >lds, a[4, ckfË tyf czQm / c;xfo gful/snfO{ sfg"gdf
Joj:yf eP adf]lhd ;fdflhs ;'/Iffsf] xs x'g]5 .
-#_ k|To]s gful/snfO{ sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd vfB ;+k|e'Qfsf]
xs x'g]5 .
!(= ;DklQsf] xsM -!_ k|To]s gful/snfO{ k|rlnt sfg"gsf] cwLgdf
/xL ;DklQ cfh{g ug]{, ef]u ug]{, a]rlavg ug]{ / ;DklQsf] cGo sf/f]af/
ug]{ xs x'g]5 .
-@_ ;fj{hlgs lxtsf] nflu afx]s /fHon] s'g} JolQmsf] ;DklQ clwu|x0f
jf k|fKt ug]{ jf To:tf] ;DklQpk/ c? s'g} k|sf/n] s'g} clwsf/sf]
l;h{gf ug]{ 5}g .
t/ cj}w 9+un] cfh{g u/]sf] ;Dkltsf] xsdf of] pkwf/f nfu" x'g]
5}g .
-#_ a}1flgs e"ld;'wf/ sfo{qmd nfu" ubf{ jf ;fj{hlgs lxtsf]
nflu /fHon] s'g} JolQmsf] ;DklQ clwu|x0f jf k|fKt ubf{ jf To:tf]
;DklQpk/ s'g} clwsf/sf] l;h{gf ubf{ sfg"g jdf]lhd Ifltk"lt{
lbOg]5 . Ifltk"lt{ / ;f]sf] cfwf/ / sfo{ k|0ffnL sfg"gåf/f
lgwf{/0f ul/P adf]lhd x'g]5 .
20. dlxnfsf] xsM -!_ dlxnf ePs} sf/0faf6 s'g} klg lsl;dsf] e]befj
ul/g] 5}g .
(2) k|To]s dlxnfnfO{ k|hgg :jf:Yo tyf k|hgg ;DaGwL xs x'g]5 .
(3) s'g} klg dlxnf lj?4 zf/Ll/s, dfgl;s jf cGo s'g} lsl;dsf] lx+;fhGo
sfo{ ul/g] 5}g / To:tf] sfo{ sfg"gåf/f b08gLo x'g]5 .
(4) k}t[s ;Dkltdf 5f]/f / 5f]/LnfO{ ;dfg xs x'g]5 .
@!= ;fdflhs Gofosf] xsM cfly{s, ;fdflhs jf z}lIfs b[li6n] kl5 k/]sf
dlxnf, blnt, cflbjf;L hghflt, dw]zL ;d'bfo,plTkl8t ju{,ul/j ls;fg
/ dhb'/nfO{ ;dfg'kflts ;dfj]zL l;4fGtsf] cfwf/df /fHosf] ;+/rgfdf
;xefuL x'g] xs x'g]5 .
@@= afnjflnsfsf] xsM -!_ k|To]s
afnaflnsfnfO{ cfˆgf] klxrfg tyf gfdsf] xs x'g]5 .
(2) k|To]s afnaflnsfnfO{ kfngkf]if0f, cfwf/e"t :jf:Yo / ;fdflhs
;'/Iff k|fKt ug]{ xs x'g]5 .
(3) k|To]s afnaflnsfnfO{ zf/Ll/s, dfgl;s jf cGo s'g} klg lsl;dsf]
zf]if0f lj?4sf] xs x'g]5 . o:tf] zf]if0fhGo sfo{ sfg"gåf/f
b08gLo x'g]5 / To:tf] Jojxf/ ul/Psf] JolQmnfO{ sfg"gn] lgwf{/0f
u/] adf]lhdsf] Ifltk"lt{ lbOg]5 .
(4) c;xfo, cgfy, ;':t dgl:ylt, åGåkLl8t, lj:yflkt Pj+
hf]lvddf k/]sf, ;8s afnaflnsfnfO{ ;'lglZrt eljiosf] nflu /fHoaf6
ljz]if ;'ljwf kfpg] xs x'g]5 .
(5) s'g} klg gfjfnsnfO{ s'g} snsf/vfgf, vfgL jf o:t} cGo s'g} hf]lvdk"0f{
sfddf nufpg jf ;]gf, k|x/L jf åGådf k|of]u ug{ kfO{g]
5}g .
23 wd{ ;DaGwL xsM -!_ k|To]s JolQmnfO{
k|rlnt ;fdflhs Pj+ ;fF:s[lts k/Dk/fsf] dof{bf /fvL k/fk"j{b]lv
rlncfPsf] cfˆgf] wd{sf] cjnDag, cEof; / ;+/If0f ug{] xs x'g]5
.
t/ s;}n] s;}sf] wd{ kl/jt{g u/fpg kfpg] 5}g / Ps csf{sf] wd{df vnn
kfg{] u/L s'g} sfd, Jojxf/ ug{ kfOg] 5}g .
(2) k|To]s wfld{s ;Dk|bfonfO{ sfg"g adf]lhd cfˆgf] :jtGq
cl:tTj sfod /fvL cfˆgf] wfld{s :yn / wfld{s u'7Lsf] ;~rfng
/ ;+/If0f ug{] xs x'g]5 .
@$ Gofo ;DaGwL xsM -!_ s'g} klg JolQmnfO{ kqmfp ePsf] sf/0f ;lxtsf]
;"rgf glbO{ y'gfdf /flvg] 5}g .
(2) kqmfpdf k/]sf JolQmnfO{ kqmfp k/]sf] ;dodf g} cfk"mn] /f]h]sf]
sfg"g Joj;foL;+u ;Nnfx lng kfpg] xs x'g]5 . To:tf] JolQmn]
cfˆgf] sfg"g Joj;foL;Fu u/]sf] k/fdz{ / lghn] lbPsf] ;Nnfx
uf]Ko /xg]5 / To:tf] JolQmnfO{ cfˆgf] sfg"g Joj;foLåf/f
k'k{If ug{] xsaf6 jl~rt ul/g] 5}g .
:ki6Ls/0fM o; pkwf/fsf] k|of]hgsf] nflu æsfg"g Joj;foLÆ
eGgfn] s'g} cbfntdf s'g} JolQmsf] k|ltlglwTj ug{ sfg"gn] clwsf/
lbPsf] JolQmnfO{ hgfpF5 .
(3) kqmfp ul/Psf] JolQmnfO{ kqmfp ePsf] ;doaf6 af6f]sf] Dofb jfx]s
rf}jL; 306fleq d'2f x]g]{ clwsf/L ;dIf pkl:yt u/fpg' kg{]5 / To:tf]
clwsf/Laf6 cfb]z ePdf afx]s kqmfp ePsf JolQmnfO{ y'gfdf /flvg] 5}g
.
t/ pkwf/f -@_ / -#_ df n]lvPsf s'/fx¿ lgjf/s gh/jGb / zq'
/fHosf] gful/ssf] xsdf nfu" x'g] 5}g .
(4) tTsfn k|rlnt sfg"gn] ;hfo gx'g] s'g} sfd u/]jfkt s'g} JolQm
;hfosf] efuL x'g] 5}g / s'g} klg JolQmnfO{ s;"/ ubf{sf] cj:yfdf
k|rlnt sfg"gdf tf]lsPeGbf a9L ;hfo lbOg] 5}g .
(5) s'g} cleof]u nufO{Psf] JolQmnfO{ lghn] u/]sf] s;"/ k|dfl0ft
geP;Dd s;"/bf/ dflgg] 5}g .
(6) s'g} klg JolQm lj?4 cbfntdf Ps} s;"/df Ps k6seGbf a9L d'2f
rnfOg] / ;hfo lbOg] 5}g .
(7) s'g} s;"/sf] cleof]u nfu]sf] JolQmnfO{ cfˆgf] lj?4
;fIfL x'g s/ nufOg] 5}g .
(8) k|To]s JolQmnfO{ lgh lj?4 ul/Psf] sf/afxLsf] hfgsf/L kfpg] xs
x'g]5 .
(9) s'g} klg JolQmnfO{ ;Ifd cbfnt jf Goflos lgsfoaf6 :jR5 ;'g'jfOsf]
xs x'g]5 .
(10) c;dy{ kIfnfO{ sfg"gdf Joj:yf ePadf]lhd lgMz'Ns sfg"gL
;]jf kfpg] xs x'g]5 .
25 lgjf/s gh/aGb lj?4sf] xsM -!_
g]kfn /fHosf] ;fj{ef}d;Qf / cv08tf jf ;fj{hlgs zflGt / Joj:yfdf
tTsfn vnn kg]{ kof{Kt cfwf/ geO{ s;}nfO{ klg lgaf/s gh/aGbdf /flvg]5}g
.
-@_ lgjf/s gh/aGb /fVg] clwsf/Ln] sfg"g ljk/Lt jf jblgotk"j{s
s;}nfO{ gh/aGb /fv]df gh/aGb /x]sf] JolQmn] sfg"gåf/f
tf]lsPadf]lhd Ifltk"lt{ kfpg]5 .
26 oftgf lj?4sf] xsM -!_ cg';Gwfg, txlssft jf k'k{Ifsf] l;nl;nfdf
jf c? s'g} lsl;dn] y'gfdf /x]sf] s'g} klg JolQmnfO{ zf/Ll/s jf dfgl;s
oftgf lbOg] jf lgh;+u lgd{d, cdfgjLo jf ckdfghgs Jojxf/ ul/g] 5}g
.
(2) pkwf/f -!_ adf]lhdsf] sfo{ sfg"gåf/f b08gLo x'g]5
/ To:tf] Jojxf/ ul/Psf] JolQmnfO{ sfg"gn] lgwf{/0f u/] adf]lhdsf]
Ifltk"lt{ lbOg]5 .
27 ;"rgfsf] xsM k|To]s gful/snfO{
cfˆgf] jf ;fj{hlgs ;/f]sf/sf] s'g} klg ljifosf] ;"rgf
dfUg] jf kfpg] xs x'g]5 .
t/, sfg"gåf/f uf]Ko /fVg' kg]{ ;'rgfsf] hfgsf/L lbg s;}nfO{
s/ nufPsf] dflgg] 5}g .
28 uf]kgLotfsf] xsM s'g} klg JolQmsf] hLp, cfjf;, ;Dklt, lnvt, tYof+Í,
kqfrf/, rl/q ;DaGwL s'/fx¿sf] uf]kgLotf sfg"gåf/f
tf]lsPsf] cj:yfdf jfx]s cgltqmDo x'g]5 .
29 zf]if0f lj?4sf] xsM -!_ k|To]s JolQmnfO{ zf]if0f lj?4sf] xs x'g]5
.
(2) k|yf, k/Dk/f / k|rngsf] gfddf jf s'g} klg lsl;dn] s;}nfO{ zf]if0f
ug{ kfOg] 5}g .
(3) dflg;nfO{ j]rljvg ug{, bf; jf afFwf agfpg kfOg] 5}g .
(4) s;}nfO{ klg lghsf] OR5f lj?4 sfddf nufpg kfOg] 5}g .
t/ o; pkwf/fdf plNnlvt Joj:yfn] ;fj{hlgs k|of]hgsf] nflu gful/snfO{
clgjfo{ ;]jfdf nufpg ;lsg] sfg"g agfpg /f]s nufPsf] dflgg]
5}g .
30 >d ;DaGwL xsM -!_ k|To]s sfdbf/
/ sd{rf/LnfO{ plrt >d cEof;sf] xs x'g]5 .
(2) sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd k|To]s sfdbf/ / sd{rf/LnfO{ cf–cfˆgf
lxt /Iffsf] lgldQ 6«]8 o'lgog vf]Ng], ;Ël7t x'g] / ;fd'lxs
;f}bfafhL ug{] xs x'g]5 .
31 b]z lgsfnf lj?4sf] xsM s'g} klg gful/snfO{ b]z lgsfnf ul/g] 5}g
.
32 ;+j}wflgs pkrf/sf] xsM o; efuåf/f k|bQ xssf] k|rngsf nflu
wf/f !)& df n]lvPsf] tl/sf cg';f/ sf/jfO{ rnfpg kfpg] xs ;'/lIft
ul/Psf] 5 .
efu $
/fHosf] bfloTj, lgb]{zs l;4fGt tyf gLltx¿
33 /fHosf] bfloTj M /fHosf] bfloTj b]xfo adf]lhd x'g]5M
-s_ g]kfnL hgtfdf cGt/lglxt ;fj{ef}d;Qfsf] Jofjxfl/s k|Tofe"lt
ug]{ ljifonfO{ cfTd;ft ub}{ ;Dat\ @)^$ h]7 dlxgfleq :jtGq / lgikIf
¿kdf ;+ljwfg ;efsf ;b:osf] lgjf{rg ;DkGg ug{ /fHon] ;Dk"0f{
Wofg s]lGb|t ug]{,
-v_ b]zdf cu|ufdL /fhgLlts–cfly{s / ;fdflhs kl/jt{g ;'lglZrt
ug]{,
-u_ ljZjJofkL ¿kdf :jLs[t cfwf/e"t dfgj clwsf/, jx'bnLo
k|lt:kwf{Tds nf]stflGqs k|0ffnL, hgtfdf lglxt ;fj{ef}d;Qf / hgtfsf]
;jf]{Rrtf, ;+j}wflgs ;Gt'ng / lgoGq0f, sfg"gsf] zf;g, ;fdflhs
Gofo / ;dfgtf, :jtGq Gofokflnsf, cfjlws lgjf{rg, gful/s ;dfhsf]
cg'udg, k"0f{ k|]; :jtGqtf, hgtfsf] ;"rgfsf] clwsf/, /fhgLlts
bnx¿sf lqmofsnfkx¿df kf/blz{tf / hjfkmb]xLtf, hg;xeflutf,
lgikIf, ;Ifd tyf :jR5 k|zf;gtGqsf cjwf/0ffx¿sf] k"0f{
kl/kfngf ug]{ /fhgLlts k|0ffnL cjnDjg u/L e|i6frf/ / b08xLgtfsf]
cGTo ub}{ ;'zf;g sfod ug]{,
-3_ juL{o, hftLo, eflifs, n}lËs, ;f+:s[lts, wfld{s / If]qLo
e]befjsf] cGTo ub}{ dlxnf, blnt, cflbjf;L hghflt,dw]zL, pTkLl8t,
pk]lIft / cNk;ª\Vos ;d'bfo,lk5l8Psf If]q nufotsf ;d:ofx¿nfO{
;+jf]wg ug{ /fHosf] jt{dfg s]Gb|Ls[t / PsfTds 9fFrfsf] cGTo u/L
/fHosf] ;dfj]zL, nf]stflGqs / cu|ufdL k'g;{/rgf ug]{,
-ª_ ;fdGtjfbsf ;j} ¿kx¿sf] cGTo ug]{ cfly{s ;fdflhs
¿kfGt/0fsf] Go"gtd ;femf sfo{s|d to u/L nfu" ub}{
hfg],
-r_ ;fdGtL e":jfldTjsf] cGTo ub}{ j}1flgs e"ld;'wf/ sfo{s|d
nfu" ug]{ gLlt cjnDjg ug]{,
-5_ /fli6«o pBf]uwGbf / ;fwg>f]tsf] ;+/If0f / k|jw{g ug]{
gLlt cg';/0f ug]{,
-h_ lzIff, :jf:Yo, cfjf;, /f]huf/L / vfB ;+k|e'tfdf ;j} gful/ssf]
clwsf/ :yflkt ug]{ gLlt lng],
-em_ ;'s'Djf;L, sd}of, xlnof, x/jf r/jf nufotsf cfly{s ;fdflhs ¿kn]
k5fl8 k/]sf ju{nfO{ hUuf nufot cfly{s ;fdflhs ;'/Iffsf] Joj:yf ug]{
gLlt lng],
-`_ ;/sf/L nfesf] kbdf /x]/ e|i6frf/ u/L u}/ sfg"gL ;DklQ cfh{g
ug]{x¿ pk/ s8f sfjf{xL u/L bl08t ug]{ gLlt lng],
-6_ b]zsf] cfly{s–;fdflhs ¿kfGt/0f Pj+ Gofosf ;fy}
b]znfO{ l56f] ;d'Ggt / cfly{s ¿kn] ;d[4zfnL jgfpg Ps ;femf
ljsf; cjwf/0ff lgdf{0f ug]{ .
-7_ >ldssf k]zfut clwsf/sf] ;'lglZrttf ub}{ pBf]uwGbf, Jofkf/,
lgof{t k|jw{g cflbsf nflu nufgL j[l4 u/L /f]huf/L Pj+ cfo cfh{gsf
cj;/x¿sf] Jofks j[l4 ug]{ gLlt cg';/0f ug]{,
-8_ /fHo kIf ePsf] cGt/f{li6«o ;GwL ;+emf}tfsf] k|efjsf/L
sfof{Gjog ug]{,
-9_ ;a} lje]bsf/L sfg"gsf] cGTo ug]{,
-0f_ d'n'sdf ljBdfg hn>f]t nufot k|fs[lts >f]t ;fwgsf] /fi6«
lxtdf k|of]u ug]{,
-t_ ;z:q åGåsf] qmddf dfl/Psfx¿sf] kl/jf/nfO{
tyf o; qmddf 3fOt] eO{ ckfË / czQm ePsfx¿nfO{ plrt /fxt,
;Ddfg tyf k'g:yf{kgfsf] Joj:yf ug]{,
-y_ ;z:q åGbsf] qmddf j]kQf kfl/Psf JolQmx¿sf] ;DaGwdf
ul7t 5fgaLg cfof]usf] k|ltj]bgsf cfwf/df To:tf JolQmx¿sf
kLl8t kl/jf/x¿nfO{ /fxt pknJw u/fpg],
-b_ ;z:q åGåsf] qmddf lj:yflktx¿sf] k'g:yf{kgf
ug{, gi6 ePsf lghL tyf ;fj{hlgs ;DklQx¿sf] xsdf /fxt k|bfg
ug{ tyf Wj:t ;+/rgfx¿s]f k'glg{df0f ug{ ljz]if sfo{qmd ;~rfng
ug]{,
-w_ ;z:q åGåsf] qmddf dfgj clwsf/sf] u+eL/ pNnª\3g
ug]{ tyf dfgjtf lj?4sf] ck/fwdf ;ª\nUg JolQmx¿sf] af/]df
;To cGj]if0f ug{ tyf ;dfhdf d]nldnfksf] jftfj/0f lgdf{0f ug{ pRr:t/Lo
;To lg¿k0f tyf d]nldnfk cfof]u u7g ug]{ .
34 /fHosf lgb]{zs l;4fGtx¿M
-!_ hgtfsf] hLp, wg, ;dfgtf / :jtGqtfsf] ;+/If0f u/L ;fdflhs, cfly{s
Pj+ /fhg}lts If]q nufot /fli6«o hLjgsf ;a} If]qdf Gofok"0f{
Joj:yf sfod u/L v'nf ;dfhdf cfwfl/t nf]ssNof0fsf/L Joj:yfsf] clea[l4
ug{' /fHosf] k|d'v p2]Zo x'g]5 .
(2) ;dfhdf zflGt / Joj:yf sfod u/L dfgj clwsf/sf] ;+/If0f / ;Da4{g
ub}{ ;fj{hlgs lxtsf] k|a4{g ug{] / :jfoQ zf;gsf] dfWod4f/f hgtfnfO{
zf;gdf clwsflws dfqfdf ;lDdlnt x'g] cj;/ h'6fO{ nf]stGqsf nfex¿sf]
pkef]u ug{;Sg] Joj:yf sfod ug{' /fHosf] p2]Zo x'g]5 .
(3) g]kfnL hgtfsf] ;+3if{sf] k|ltkmn:j¿k k|fKt nf]stGqnfO{
;+:yfut ub}{ ;f]sf nfex¿sf] pkef]u ug{ kfpg] cj:yfsf] ;[hgf
ub}{ ;d'Ggt / ;d[4 g]kfn lgdf{0f ug]{ /fHosf] /fhg}lts p2]Zo x'g]5
.
(4) b]zdf pknAw cfly{s ;|f]t / ;fwgnfO{ ;Lldt JolQmx¿df s]Gb|Lt
x'g glbO{ ;fdflhs Gofosf] cfwf/df cfly{s pknlAwsf] Gofof]lrt ljt/0fsf]
Joj:yf ldnfO{ s'g} klg hflt, lnË, ju{, pTklQ jf JolQm pk/ cfly{s
zf]if0f x'g gkfpg] Joj:yf u/L cfly{s c;dfgtf x6fpFb} :jb]zL gLlh
Pj+ ;fj{hlgs pBdnfO{ k|fyldstf / k|>o lbO{ /fli6«o cy{tGqnfO{
:jtGq, cfTdlge{/ Pj+ pGgltzLn u/fpg' /fHosf] d"ne"t cfly{s
p2]Zo x'g]5 .
(5) ;a} lsl;dsf] cfly{s Pj+ ;fdflhs c;dfgtf x6fO{ ljleGg hft, hflt,
wd{, efiff, j0f{, ;d'bfo / ;Dk|bfosf aLr ;fdGh:o :yfkgf u/L Gofo
/ g}ltstfdf cfwfl/t :j:y ;fdflhs hLjgsf] :yfkgf / ljsf; ug{' /fHosf]
;fdflhs p2]Zo x'g]5 .
(6) b]zsf] ;fj{ef}d;Qf, cv08tf / :jtGqtfnfO{ sfod /fvL cGt/f{li6«o
hutdf /fli6«o ;Ddfgsf] clea[l4 ug]{ lbzfdf /fHosf] cGt/f{li6«o
;DaGw lgb]{lzt x'g]5 .
35 /fHosf gLltx¿M -!_ b]zsf]
;Gt'lnt ljsf;sf nflu cfly{s nufgLsf] Gofof]lrt ljt/0f u/L ;a} If]qsf
hgtfsf] lzIff, :jf:Yo, oftfoft, cfjf; / /f]huf/L h:tf cfwf/e"t
s'/fx¿sf] ljsf; u/L hg;fwf/0fsf] hLjg:t/ a[l4 ug]{ gLlt /fHon]
cjnDag ug]{5 .
-@_ ;/sf/L, ;xsfl/tf / lghL If]qsf] dfWodaf6 d'n'sdf cy{tGqsf] ljsf;
ug]{ gLlt /fHon] cjnDjg ug]{5 .
-#_ ljleGg wd{, ;F:s[lt, hflt, ;d'bfo, ;Dk|bfo, pTklQ / efiffefifLx¿sf
aLr ;dfgtf Pj+ ;xcl:tTjsf cfwf/df :j:y / ;'dw'/ ;fdflhs ;DaGw ljsl;t
u/L ;a}sf] efiff, ;flxTo, lnlk, snf / ;+:s[ltsf] ;dfg ljsf;4f/f
b]zsf] ;f+:s[lts ljljwtf sfod /fvL /fli6«o PstfnfO{ ;'b[9
ug]{ gLlt /fHon] cjnDag ug{]5 .
-$_ /fli6«o lxt cg's"n pkof]uL Pj+ nfebfos ¿kdf
b]zsf] k|fs[lts ;|f]t tyf ;Dkbfsf] kl/rfng ubf{ :yfgLo ;d'bfonfO{
k|fyldstf lbOg] gLlt /fHon] cjnDag ug]{5 .
-%_ /fHon] jftfj/0f :jR5 /fVg cfjZos Joj:yf ug]{5 . hg;fwf/0fdf
jftfj/0fLo :jR5tfsf] r]tgf a9fO{ ef}lts ljsf; ;DaGwL lqmofsnfkx¿4f/f
jftfj/0fdf k|lts"n c;/ kg{ glbg Pj+ jftfj/0f tyf b'n{e aGohGt'sf]
ljz]if ;+/If0fdf /fHon] k|fyldstf lbg]5 . jg / jg:klt tyf h}ljs
ljljwtfsf] ;+/If0f, bLuf] pkof]u / To;af6 k|fKt nfedf ;dGoflos afF8kmfF8sf]
Joj:yf ug]{5 .
-^_ /fHon] ls;fgnfO{ k|f]T;fxg u/L s[lif If]qdf pTkfbsTj a9fO{ s[lifdf
cfwfl/t clwsf+z hgtfsf] cfly{s pGglt x'g] cj:yfx¿sf] l;h{gf
u/L s[lifnfO{ pBf]usf] ¿kdf ljsf; ug]{5 .
-&_ b]zsf] d'Vo ;fdflhs—cfly{s zlQmsf] ¿kdf /x]sf]
>dzlQmnfO{ /f]huf/ pknAw u/fO{ sfd kfpg] clwsf/ ;'lglZrt u/L
pgLx¿sf] xs / lxtsf] ;+/If0f ub}{ pBdsf] Joj:yfkgdf ;xefuLtf
a9fpg] gLlt /fHon] cjnDag ug]{5 .
-*_ dlxnf ju{sf] lzIff, :jf:Yo / /f]huf/Lsf] ljz]if Joj:yf u/L /fli6«o
ljsf;df clwsflws ;xefuL agfpg] gLlt /fHon] cjnDag ug]{5 .
-(_ /fHon] Psn dlxnf, cgfy, afnaflnsf, c;xfo, a[4, ckfË, czQm
/ nf]kf]Gd'v hfltsf] ;+/If0f / pGgltsf nflu ;fdflhs ;'/Iffsf] ljz]if
Joj:yf ug]{ gLlt cjnDag ug]{5 .
-!)_ lzIff, :jf:Yo, cfjf;, vfB;+k|e'tf / /f]huf/Ldf lglZrt ;dosf
nflu cf/If0fsf] Joj:yf u/L cfly{s tyf ;fdflhs ¿kn] lk5l8Psf
cflbjf;L hghflt, dw]zL, blnt nufot l;dfGts[t ;d'bfo tyf ul/aLsf]
/]vfd'gLsf dhb"/ ls;fgsf] pTyfg ug]{ gLlt /fHon] cjnDag ug]{5
.
-!!_ b]zsf] pGgltsf nflu lj1fg tyf k|ljlwsf] ljsf;nfO{ k|fyldstf
lbg] gLlt /fHon] cjnDag ug{'sf ;fy} :yfgLo k|ljlwsf] ljsf; ug{]
gLlt cjnDag ug{]5 .
-!@_ /fli6«o ljsf;sf] nflu :jb]zL nufgLnfO{ k|fyldstf lbO{
b]zdf a}b]lzs k"FhL / k|ljlwnfO{ cfslif{t ug]{ gLlt /fHon]
cjnDag ug]{5 .
-!# _ ax';+Vos u|fdL0f hgtfsf] lxtnfO{ Wofgdf /fvL u|fdL0f ljsf;sf]
ultnfO{ tLa|t/ agfpFb} n}hfg] gLlt /fHon] cjnDag ug]{5 .
-!$_ /fHon] dlxnf, blnt, cflbjf;L hghflt, dw]zL, d'l:nd nufot cNk;+Vos,
e"ldxLg, ;'s'Daf;L, sd}of,ckfË, lk5l8Psf If]q tyf ;d'bfo
/ åGå kLl8tsf nflu ;sf/fTds lje]bsf cfwf/df laz]if Joj:yf
ug]{ gLlt cjnDag ug]{5 .
-!%_ d'Qm sd}ofsf] ;+Vof PsLg u/L pgLx¿sf] j;f]jf;sf] nflu
cfwf/e"t e"ld / /f]huf/L sf] Joj:yf ug]{ gLlt /fHon] cjnDag
ug]{5 .
-!^_ ls;fg, dhb"/ nufot >ddf cfl>t ju{sf] ljsf;sf] nflu
k|fljlws lzIff, tfnLd, k|lzIf0fsf] cfjZos k"jf{wf/sf] Joj:yf
u/L pgLx¿nfO{ /fHosf] ljsf; k|lqmofdf ;xefuL u/fpg] gLlt
/fHon] cjnDag ug]{5 .
-!&_ a[4, czQm dlxnf tyf a]/f]huf/nfO{ sfg"gdf Joj:yf u/L
eQf lbg] gLlt cjnDjg ug]{5 .
-!*_ d'n'sdf ljBdfg k/Dk/fut 1fg, ;Lk / cEof;sf] klxrfg / ;+/If0f
ub{} To;nfO{ cfw'lgsLs/0f ug{] gLlt /fHon] cjnDjg ug{]5 .
-!(_ d'n'sdf :yfkgf ePsf ;fj{hlgs tyf u}/;/sf/L ;+3 ;+:yfsf] ;~rfng
/ Joj:yfkgdf lgodg ug{ /fHon] ljz]if gLlt cjnDag ug]{5 .
-@)_ b]zsf] ljsf;df o'jf hgzlQmnfO{ kl/rfng ug{ /fHon] ljz]if gLlt
cjnDjg ug]{5 .
-@!_ /fHon] ;+o'Qm /fi6«;+3sf] a8fkq, c;+nUgtf, k~rzLnsf]
l;4fGt, cGt/f{li6«o sfg"g / ljZjzflGtsf] dfGotfsf] cfwf/df
g]kfnsf] k//fi6« gLlt lng]5 .
-@@_ l5d]sL ldq /fi6«x¿ / ;+;f/sf c? ;a} d'n'sx¿l;t
cfly{s, ;fdflhs Pj+ cGo If]qdf ;dfgtfsf] cfwf/df ;xof]ufTds ;';DaGw
sfod u/L g]kfndf zflGtnfO{ cGt/f{li6«o dfGotfsf] cfwf/df ;+:yfut
ub{} hfg] gLlt /fHon] cjnDag ug]{5 .
36 cbfntdf k|Zg p7fpg g;lsg]M -!_ o; efudf n]lvPsf ljifox¿
sfof{Gjog eP jf gePsf] ;DaGwdf s'g} cbfntdf k|Zg p7fpg ;lsg] 5}g
.
-@_ /fHon] o; efudf pNn]lvt l;4fGt tyf gLltsf] sfof{Gjog ug{ cfjZostf
cg';f/ >f]t / ;fwg kl/rfng ug]{ jf u/fpg] 5 .
efu %
sfo{kflnsf
37 sfo{sfl/0fL clwsf/M -!_ g]kfnsf]
sfo{sfl/0fL clwsf/ of] ;+ljwfg / cGo sfg"g adf]lhd dlGqkl/ifb\df
lglxt x'g]5 .
-@_ of] ;+ljwfg / cGo sfg"gsf] cwLgdf /xL g]kfnsf] zf;g Joj:yfsf]
;fdfGo lgb]{zg, lgoGq0f / ;~rfng ug]{ cleef/f dlGqkl/ifb\pk/ x'g]5
.
-#_ g]kfnsf] sfo{sfl/0fL sfdx¿ g]kfn ;/sf/sf] gfddf x'g]5
.
-$_ pkwf/f -#_ adf]lhd g]kfn ;/sf/sf] gfddf x'g] lg0f{o jf cfb]z
/ tT;DaGwL clwsf/kqsf] k|dfl0fs/0f sfg"gåf/f Joj:yf eP
adf]lhd x'g]5 .
38 dlGqkl/ifb\sf] u7gM -!_ /fhgLlts
;xdltsf cfwf/df k|wfgdGqL / lghsf] cWoIftfdf dlGqkl/ifb\sf] u7g
x'g]5 .
:ki6Ls/0f M o; ;+ljwfgsf] k|of]hgsf nflu æ/fhgLlts ;xdltÆ
eGgfn] ;Djt\ @)^# ;fn sflt{s @@ ut] /fhg}lts ;xdlt sfod ug]{ g]kfnL
sf+u|];, g]skf -Pdfn]_, g]kfnL sf+u|]; -k|hftflGqs_, hgdf]rf{ g]kfn,
g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbLb]jL_, g]kfn dhb"/ ls;fg kf6L{,
;+o'Qm jfd df]rf{ g]kfn ;lxtsf ;ft /fhg}lts bnx¿ / g]=s=kf=
-dfcf]jfbL_ jLrsf] ;xdlt ;Demg' k5{ .
-@_ pkwf/f -!_ adf]lhd ;xdlt sfod x'g g;s]df Joj:yflksf–;+;bsf]
b'O{ ltxfO{ ;b:osf] jx'dtsf] cfwf/df k|wfgdGqL lgjf{lrt x'g]5 .
-#_ cGtl/d dlGqkl/ifb\sf] ;+/rgf / sfo{ljefhg cfk;L ;xdltaf6 to
ul/g]5 .
-$_ dlGqkl/ifbdf cfjZostf cg';f/ pkk|wfgdGqL / cGo dGqLx¿
/xg] 5g\ .
:ki6Ls/0f M o; wf/fsf] k|of]hgsf nflu dGqL eGgfn] dGqfnosf] 5'§}
sfo{ef/ ;DxfNg] /fHodGqL ;d]tnfO{ hgfpF5 .
-%_ k|wfgdGqLn] dGqL lgo'lQm ubf{ ;DalGwt bnsf] l;kmfl/;df Joj:yflksf–;+;bsf]
;b:ox¿ dWo]af6 lgo'lQm ug'{ kg{]5 .
-^_ k|wfgdGqL / cGo dGqLx¿ Joj:yflksf–;+;bk|lt ;fd"lxs
¿kdf pQ/bfoL x'g]5g\ / dGqLx¿ cfˆgf dGqfnosf]
sfdsf nflu JolQmut ¿kdf k|wfgdGqL / Joj:yflksf–;+;bk|lt
pQ/bfoL x'g]5g\ .
-&_ b]xfosf cj:yfdf k|wfgdGqL cfˆgf] kbaf6 d'Qm x'g]5M–
-s_ Joj:yflksf–;+;bsf] ;efd'v ;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf,
-v_ lgh Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:o g/x]dfM jf
-u_ lghsf] d[To' ePdf
-*_ pk–k|wfgdGqL, dGqL, /fHodGqL tyf ;xfos dGqL b]xfosf cj:yfdf
cfˆgf] kbaf6 d'Qm x'g]5g\ M–
-s_ lghn] k|wfgdGqL ;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf,
-v_ pkwf/f -&_ adf]lhd k|wfgdGqL cfˆgf] kbaf6 d'Qm ePdf,
-u_ ;DalGwt bnsf] l;kmfl/;df jf ;DalGwt bn;Fusf] ;Nnfxdf k|wfgdGqLn]
lghnfO{ kbd'Qm u/]df, jf
-3_ lghsf] d[To' ePdf .
-(_ pkwf/f -&_ adf]lhd k|wfgdGqL cfˆgf] kbaf6 d'Qm ePklg
csf]{ dlGqkl/ifb\ u7g geP;Dd ;f]xL dlGqkl/ifb\n] sfo{ ;~rfng u/L
/xg]5 .
-!)_ k|wfgdGqLsf] d[To' ePdf gofF k|wfgdGqLsf] rog geP;Ddsf] nflu
pkk|wfgdGqL jf jl/i7td dGqLn] k|wfgdGqLsf] ¿kdf sfo{ ;~rfng
ug]{5 .
39 /fHodGqL / ;xfos dGqLM -!_ k|wfgdGqLn]
Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:ox¿ dWo]af6 ;DalGwt /fhg}lts
bnsf] l;kmfl/;df /fHodGqL lgo'Qm ug{ ;Sg]5 .
-@_ k|wfgdGqLn] s'g} dGqLnfO{ lghsf] sfo{ef/ ;~rfngdf ;xfotf ug{
Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:ox¿ dWo]af6 ;DalGwt /fhg}lts
bnsf] l;kmfl/;df ;xfos dGqL lgo'Qm ug{ ;Sg]5 .
40 Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:o gePsf] JolQm dGqL kbdf lgo'Qm x'g
;Sg]M wf/f #& / #* df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg k|wfgdGqLn]
Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:o gePsf] s'g} JolQmnfO{ pkk|wfgdGqL,
dGqL, /fHodGqL jf ;xfos dGqL kbdf lgo'Qm ug{ ;Sg]5 .
41 kfl/>lds tyf cGo ;'ljwfx¿M
k|wfgdGqL, pk–k|wfgdGqL, dGqL, /fHo dGqL / ;xfos dGqLx¿sf]
kfl/>lds / cGo ;'ljwfx¿ P]gåf/f lgwf{/0f x'g]5 .
;f] adf]lhd P]gåf/f lgwf{/0f geP;Dd g]kfn ;/sf/n] tf]s] adf]lhd
x'g]5 .
42 zkyM k|wfgdGqLn] Joj:yflksf–;+;b
;dIf / pkk|wfgdGqL, dGqL, /fHo dGqL tyf ;xfos dGqLn] k|wfgdGqL ;dIf
cfˆgf] kb / uf]kgLotfsf] zky u|x0f ug'{ kg]{5 .
43 g]kfn ;/sf/sf] sfo{ ;~rfngM -!_
g]kfn ;/sf/sf] ;~rfng ;+o'Qm hgcfGbf]ngsf] efjgf, /fhgLlts ;xdlt
/ ;xsfo{sf] ;+:s[lt cg'¿k ul/g]5 . g]kfn ;/sf/sf] ;~rfngsf]
gLltut cfwf/ cfk;L ;xdltaf6 tof/ ul/Psf] Go"gtd ;femf sfo{qmd
x'g]5 .
-@_ g]kfn ;/sf/af6 :jLs[t lgodfjnL adf]lhd g]kfn ;/sf/sf] sfo{ ljefhg
/ sfo{ ;Dkfbg x'g]5 .
-#_ pkwf/f -@_ cGtu{tsf] lgodfjnLsf] kfngf eof] jf ePg eGg] k|Zg
s'g} cbfntdf p7fpg ;lsg] 5}g .
44 ;+ljwfg ;efsf] u7g ePkl5sf] dlGqkl/ifb\M
;+ljwfg ;efsf] u7g ePkl5 sfo{sfl/0fL clwsf/sf] k|of]u, dlGqkl/ifb\sf]
u7g / tT;DaGwL cGo s'/f cfjZos x]/km]/ ;lxt o;} efudf n]lvPsf] Joj:yf
adf]lhd x'g]5 .
efu ^
Joj:yflksf–;+;b
45 Joj:yflksf–;+;bsf] u7gM -!_ g]kfndf Ps ;bgfTds Joj:yflksf–
;+;b /xg]5 h;df b]xfo adf]lhdsf ##) ;b:o /xg] 5g\M–
-s_ of] ;+ljwfg k|f/De x'g'eGbf tTsfn cl3 sfod /x]sf] k|ltlglw ;ef
/ /fli6«o ;efsf ;ft /fhgLlts bn / cGo bnsf lgjf{lrt ;b:ox¿
;d]t u/L @)( hgf,
:ki6Ls/0fM ;ft /fhgLlts bn eGgfn] ;+jt\ @)^# ;fn sflt{s @@ ut] /fhgLlts
;xdlt sfod ug]{ g]kfnL sf+u|];, g]skf -Pdfn]_, g]kfnL sf+u|]; -k|hftflGqs_,
hgdf]rf{ g]kfn, g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbLb]jL_, g]kfn dhb'/ ls;fg
kf6L{ / ;+o'Qm jfd df]rf{nfO{ hgfpF5 .
-v_ g]skf -dfcf]jfbL_ sf] tkm{af6 &# hgf
-u_ ;+o'Qm jfd df]rf{, hgjuL{o tyf k]zfut ;Ë7g, pTkLl8t hflt,
lk5l8Psf] If]q, cflbjf;L hghflt / dlxnf tyf /fhg}lts JolQmTjx¿af6
;xdltsf cfwf/df dgf]lgt $* hgf
-@_ pkwf/f -!_ df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg hgcfGbf]ngsf] ljkIfdf
/x]sf JolQmx¿ Joj:yflksf–;+;bdf /xg]5}gg\ .
-#_ Joj:yflksf–;+;b /fhgLlts ;xdltsf cfwf/df ;~rfng ul/g]5
.
-$_ Joj:yflksf–;+;bsf] sfo{sfn ;+ljwfg ;efsf] klxnf] a}7s
a;]kl5 ;dfKt x'g]5 .
-%_ Joj:yflksf–;+;bsf] s'g} ;b:osf] :yfg s'g} sf/0fn] l/Qm
ePdf afFsL cjlwsf] nflu h'g /fhg}lts bn jf ;d"xaf6 k|ltlglwTj
ePsf] xf] ;f]xL /fhg}lts bn jf ;d"xaf6 dgf]gog eO{ l/Qm :yfg
k"lt{ x'g]5 .
46 ;b:osf nflu of]UotfM Joj:yflksf–;+;bsf]
;b:o x'gsf nflu s'g} klg JolQmn] b]xfosf] of]Uotf k"/f u/]sf]
x'g' kg]{5M
-s_ g]kfnsf] gful/s,
-v_ slDtdf kRrL; jif{ pd]/ k"/f ePsf],
-u_ hgcfGbf]ngsf] efjgfk|lt k|ltj4 /x]sf],
-3_ s'g} nfesf] kb wf/0f gu/]sf] .
:ki6Ls/0fM o; wf/fsf] v08 -3_ sf] k|of]hgsf] nflu Ænfesf]
kbÆ eGgfn] lgjf{lrt jf dgf]gogåf/f k"lt{ ul/g]
/fhg}lts kbafx]s ;/sf/L sf]ifaf6 kfl/>lds jf cfly{s ;'ljwf kfpg]
cGo kb ;Demg' k5{ .
47 ;b:osf] cof]Uotf ;DaGwL lg0f{oM
Joj:yflksf–;+;bsf] s'g} ;b:o wf/f $^ cg';f/ cof]Uo 5 jf x'g
uPsf] 5 eGg] k|Zg p7]df To;sf] clGtd lg0f{o Joj:yflksf–;+;bn]
ug{]5 .
48 :yfg l/QmtfM Joj:yflksf–;+;bsf]
;b:osf] :yfg b]xfosf] cj:yfdf l/Qm x'g]5M–
-s_ lghn] lnlvt /flhgfdf lbPdf,
-v_ wf/f $^ adf]lhd lghsf] of]Uotf gePdf,
-u_ h'g /fhg}lts bnaf6 k|ltlglwTj u/]sf] xf] ;f] /fhg}lts bndf g/x]sf]]
;"rgf ;DalGwt bnn] hfgsf/L u/fPdf,
-3_ Joj:yflksf–;+;bsf] sfo{sfn ;dfKt ePdf, jf
-ª_ lghsf] d[To' ePdf,
49 zkyM Joj:yflksf–;+;bsf] k|To]s ;b:on] Joj:yflksf–;+;bsf]
klxnf] a}7sdf efu lng'eGbf cl3 lgwf{l/t ¿kdf zky lng' kg]{5
.
50 Joj:yflksf–;+;b sf] ;efd'v
/ pk;efd'vM -!_ Joj:yflksf–;+;bn] cfˆgf ;b:o dWo]af6
Pshgf ;efd'v / Pshgf pk;efd'vsf] lgjf{rg /fhgLlts ;xdltaf6
ug]{5 . ;xdlt x'g g;s]df Joj:yflksf–;+;bsf ;Dk"0f{ ;b:ox¿sf]
b'O{ ltxfO{ ax'dtaf6 lgjf{rg ul/g]5 . ;efd'v jf pk;efd'vsf] kb l/Qm
ePdf Joj:yflksf–;+;bn] cfˆgf] ;b:ox¿ dWo]af6 lgjf{rg
u/L l/Qm :yfgsf] k"lt{ ug]{5 .
(2) Joj:yflksf–;+;bsf] ;efd'v / pk;efd'v Pp6} /fhg}lts bnsf]
;b:o x'g;Sg] 5}g .
(3) Joj:yflksf–;+;bsf] ;efd'vsf] cg'kl:yltdf pk;efd'vn] Joj:yflksf–;+;bsf]
a}7ssf] cWoIftf ug]{5 .
(4) Joj:yflksf–;+;bsf] ;efd'v / pk;efd'vsf] lgjf{rg gePsf]
jf b'a} kb l/Qm /x]sf] cj:yfdf Joj:yflksf–;+;bsf] a}7ssf]
cWoIftf pkl:yt ;b:ox¿ dWo] pd]/sf] lx;fjn] h]i7 ;b:on] ug]{5
.
(5) Joj:yflksf–;+;bsf] ;efd'v jf pk;efd'vsf] kb b]xfosf] cj:yfdf
l/Qm x'g]5M–
-s_ lgh Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:o g/x]df,
-v_ lghn] lnlvt /flhgfdf lbPdf,
-u_ lghn] kb cg's"n cfr/0f u/]sf] 5}g eGg] k|:tfj Joj:yflksf–;+;bsf]
tTsfn sfod /x]sf ;Dk"0f{ ;b:o ;+Vofsf] b'O{ltxfO{ ax'dtaf6
kfl/t ePdf .,
(6) Joj:yflksf–;+;bsf] ;efd'vn] kb cg's"nsf] cfr/0f u/]sf]
5}g eGg] k|:tfj pk/ 5nkmn x'g] a}7ssf] cWoIftf pk;efd'vn] ug]{5
. ;f] k|:tfjsf] 5nkmndf ;efd'vn] efu lng / dtbfg ug{ kfpg]5 .
51 clwj]zgsf] cfJxfg / cGtM -!_ k|wfgdGqLn] klxnf] k6s / To;kl5
;do ;dodf Joj:yflksf–;+;b ;+;bsf] clwj]zg cfJxfg ug]{5 .
(2) ;efd'vsf] k/fdz{df k|wfgdGqLn] Joj:yflksf–;+;bsf] clwj]zgsf]
cGt ug]{5 .
52 k|wfgdGqLaf6 ;Daf]wgM k|wfgdGqLn] Joj:yflksf–;+;bsf] clwj]zgdf
;/sf/sf] jflif{s gLlt sfo{qmd k|:t't u/L ;Daf]wg ug{]5 .
53 u0fk'/s ;+VofM o; ;+ljwfgdf cGoyf n]lvPsf]df afx]s Joj:yflksf–;+;bsf]
s'g} klg a}7sdf ;Dk"0f{ ;b:o ;+Vofsf] Ps rf}yfO{ ;b:o pkl:yt
geP;Dd s'g} k|Zg jf k|:tfj lg0f{ofy{ k|:t't ul/g] 5}g .
54 ;b:osf] :yfg l/Qm /x]sf] cj:yfdf a}7ssf] sfo{ ;~rfngM -!_ Joj:yflksf–;+;bsf]
s'g} ;b:osf] :yfg l/Qm 5 eg] klg Joj:yflksf–;+;bn] cfˆgf]
sfo{ ;~rfng ug{ ;Sg]5 / Joj:yflksf–;+;bsf] s'g} sf/jfO{df
efu lng gkfpg] s'g} JolQmn] efu lnPsf] s'/f kl5 kQf nfUof] eg] klg
eO{;s]sf] s'g} sfo{ cdfGo x'g] 5}g .
-@_ Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:o g/x]sf] dGqL, /fHodGqL jf ;xfosdGqLn]
Joj:yflksf–;+;b jf To;sf] s'g} ;ldltsf] a}7sdf pkl:yt x'g
;Sg]5 .
t/ lghnfO{ dtbfg ug]{ clwsf/ x'g]5}g .
55 dtbfgM o; ;+ljwfgdf cGoyf n]lvPsf]df afx]s Joj:yflksf–;+;bsf]
s'g} klg a}7sdf lg0f{osf] nflu k|:t't ul/Psf] h'g;'s} k|Zgsf] lg0f{o
pkl:yt eO{ dtbfg ug]{ ;b:ox¿sf] ax'dtaf6 x'g]5 . cWoIftf
ug]{ JolQmnfO{ ;fdfGotM dt lbg] clwsf/ x'g] 5}g .
t/ dt a/fa/ ePdf lghn] cfˆgf] lg0f{fos dt lbg]5 .
56 ljz]ifflwsf/M -!_ Joj:yflksf–;+;bsf]
a}7sdf k"0f{ jfs :jtGqtf /xg]5 / ;f] a}7sdf JoQm u/]sf] s'g}
s'/f jf lbPsf] s'g} dtnfO{ lnP/ s'g} klg ;b:onfO{ kqmfp ug{, y'gfdf
/fVg jf lghpk/ s'g} cbfntdf s'g} sf/afxL rnfpg ;lsg]5}g .
-@_ Joj:yflksf–;+;bnfO{ cfˆgf] cfGtl/s sfd sf/afxL lgoldt
ug{] k"0f{ clwsf/ /xg]5 / s'g} sf/afxL lgoldt jf clgoldt 5
jf 5}g egL lg0f{o ug{] clwsf/ Joj:yflksf–;+;bnfO{ dfq x'g]5
. o; ;DaGwdf s'g} cbfntdf k|Zg p7fpg ;lsg] 5}g .
-#_ Joj:yflksf–;+;bsf] s'g}klg sfd sf/afxLnfO{ To;sf] c;n
lgotaf/] z+sf p7fO{ s'g} l6sf l6Kk0fL ul/g] 5}g / s'g} ;b:on] af]n]sf]
s'g} s'/fsf] ;DaGwdf hfgL–hfgL unt jf e|fds cy{ nufO{ s'g}
k|sf/sf] k|sfzg tyf k|;f/0f ul/g] 5}g .
-$_ Joj:yflksf–;+;bn] lbPsf] clwsf/ cGtu{t s'g} lnvt, k|ltj]bg,
dtbfg jf sf/afxL k|sflzt u/]sf] ljifonfO{ lnP/ s'g} JolQmpk/ cbfntdf
sf/afxL rnfpg ;lsg] 5}g .
:ki6Ls/0fM pkwf/f -!_, -@_, -#_ / -$_ sf] k|of]hgsf nflu æJoj:yflksf–;+;bÆ
eGgfn] Joj:yflksf–;+;bsf] / To;sf] s'g} ;ldlt ;d]tnfO{ hgfpg]
5 .
-%_ Joj:yflksf–;+;bsf] s'g} klg ;b:onfO{ Joj:yflksf–;+;bsf]
clwj]zg cjlwe/ kqmfp ul/g] 5}g .
t/ s'g} kmf}hbf/L cleof]udf s'g} ;b:onfO{ sfg"g cg';f/ kqmfp
ug{ o; pkwf/fn] afwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g . To;/L s'g} ;b:o
kqmfp ul/Pdf kqmfp ug{] clwsf/Ln] To;sf] ;"rgf Joj:yflksf–;+;bsf]
cWoIftf ug{] JolQmnfO{ t'?Gt lbg' kg{]5 .
-^_ o; wf/fdf pNn]v ePsf s'g} s'/f pNn+3g ePdf Joj:yflksf–;+;bsf]
ljz]ifflwsf/ xgg x'g] / Joj:yflksf–;+;bsf] ljz]ifflwsf/sf]
xggnfO{ Joj:yflksf–;+;bsf] cjx]ngf dflgg]5 . s'g} ljz]ifflwsf/sf]
xgg ePsf] 5 jf 5}g eGg] lg0f{o ug{] clwsf/ Joj:yflksf–;+;bnfO{
dfq x'g]5 .
-&_ s;}n] Joj:yflksf–;+;bsf] cjx]ngf u/]df ;f] ;DaGwL
a}7ssf] cWoIftf ug{] JolQmn] a}7ssf] lg0f{oaf6 ;f] JolQmnfO{ ;r]t
u/fpg, g;Lxt lbg jf tLg dlxgfdf ga9\g] u/L s}b ug{ jf bz xhf/ ¿k}ofF;Dd
hl/jfgf ug{ ;Sg]5 . To:tf] hl/jfgf lghn] r'Qmf gu/]df ;/sf/L afFsL
;/x c;"n pk/ ul/g]5 .
t/ Joj:yflksf–;+;bnfO{ ;Gtf]if x'g] u/L lghn] Ifdf ofrgf u/]df
Joj:yflksf–;+;bn] Ifdf k|bfg ug{ jf tf]ls;s]sf] ;hfonfO{ dfkmL
ug{ jf 36fpg ;Sg]5 .
-*_ o; ;+ljwfgdf pNn]v ul/Pb]lv afx]s ljz]ifflwsf/ ;DaGwL cGo s'/fx¿
sfg"gåf/f lgwf{/0f ul/P adf]lhd x'g]5g\ .
57 sfo{ ;~rfng ljlwM o; ;+ljwfgsf] cwLgdf /xL Joj:yflksf–;+;bn]
cfˆgf] sfo{ ;~rfng /fhg}lts ;xdltsf] cfwf/df ug]{5 / Joj:yflksf–;+;bsf]
a}7ssf] ;'Joj:yf sfod /fVg / ;ldltx¿sf] u7g, sfd sf/jfxL
/ cGo s'/f lgoldt ug{sf] nflu lgodfjnL agfpg]5 . To:tf] lgodfjnL
gag];Ddsf] nflu Joj:yflksf–;+;bn] cfˆgf] sfo{ljlw cfkm}+
lgoldt ug{]5 .
58 ;ldltM Joj:yflksf–;+;bdf o;sf] lgodfjnLdf Joj:yf eP adf]lhd
cfjZos ;+Vofdf ;ldlt / pk;ldltx¿ /xg] 5g\ .
59 ;+ljwfg;efn] Joj:yflksf–;+;bsf] clwsf/ k|of]u ug{]M wf/f
$$ sf] pkwf/f -$_ adf]lhd Joj:yflksf–;+;bsf] sfo{sfn ;dfKt
ePkl5 o; ;+ljwfg adf]lhdsf] Joj:yflksf–;+;bsf] clwsf/ ;+ljwfg;efn]
k|of]u ug{]5 .
60 jx;df jGb]hM -!_g]kfnsf] s'g}
cbfntdf ljrf/fwLg /x]sf] s'g} d'2f ;DaGwdf tyf GofofwLzn] sQ{Jo
kfngsf] l;nl;nfdf u/]sf] Goflos sfo{sf] ;DjGwdf ;bgdf 5nkmn ug{
kfOg]5}g .
t/ dxfleof]usf] k|:tfjdf 5nkmn ubf{ GofofwLzsf] cfrf/ ;DaGwdf s'g}
s'/f JoQm ug{ o; wf/fn] afwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g .
-@_ pkwf/f -!_ df ul/Psf] of] Joj:yf ;+ljwfg ;efdf ;d]t nfu"
x'g]5 .
61 Joj:yflksf–;+;b ;lrjfnoM -!_ Joj:yflksf–;+;bsf] sfd,
sf/afO{ ;+rfng tyf Joj:yfkg ug{sf nflu Ps ;lrjfno /xg]5 . To:tf]
;lrjfnosf] :yfkgf / ;f] ;DaGwL cGo s'/f sfg"gåf/f lgwf{/0f
eP adf]lhd x'g]5 .
Joj:yflksf–;+;bsf] sfd sf/afxL ;~rfng tyf Joj:yfkg ug{ cfjZos
x'g] sd{rf/L g]kfn ;/sf/n] pknAw u/fpg]5 .
62 kfl/>ldsM Joj:yflksf–;+;bsf] ;efd'v, pk;efd'v, ;b:o
tyf ;ldltsf ;efkltx¿sf] kfl/>lds / ;'ljwf sfg"gåf/f
Joj:yf eP adf]lhd x'g]5 / To;/L lgwf{/0f geP;Dd g]kfn ;/sf/n] lgwf{/0f
u/] adf]lhd x'g]5 .
efu *
;+ljwfg ;ef
63 ;+ljwfg ;efsf] u7gM -!_ g]kfnL hgtf cfkm}+n] gofF ;+ljwfgsf]
lgdf{0f ug{ o; ;+ljwfgsf] clwgdf /xL Ps ;+ljwfg ;efsf] u7g x'g]5
.
(2) of] ;+ljwfg k|f/De eP kl5 ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rg g]kfn ;/sf/n]
tf]s]sf] ldltdf x'g]5 .
(3) ;+ljwfg ;efdf sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd ldl>t lgjf{rg
k|0ffnLsf cfwf/df lgjf{lrt $)( hgf / dgf]lgt !^ hgf u/L b]xfo jdf]lhdsf
$@% hgf ;b:ox¿ /xg]5g\ M
-s_ of] ;+ljwfg k|f/De x'g' cufl8 k|rlnt sfg"g adf]lhd sfod
/x]sf] lgjf{rg If]qx¿jf6 k|To]s lgjf{rg If]qaf6 Pshgfsf b/n]
klxnf] x'g] lgjf{lrt x'g] lgjf{rg k|0ffnL cg';f/ lgjf{lrt @)% ;b:o,
-v_ ;Dk"0f{ b]znfO{ Ps If]q dfgL /fhg}lts bnnfO{ dt lbg] ;dfg'kflts
lgjf{rg k|0ffnL cg';f/ lgjf{lrt x'g] @)$ ;b:o,
-u_ /fli6«o hLjgsf dxTjk"0f{ JolQmx¿dWo]jf6 ;xdltsf
cfwf/df cGtl/d dlGqkl/ifb\jf6 dgf]lgt x'g] !^ hgf ;b:o .
-$_ pkwf/f -#_ sf] v08 -s_ adf]lhd /fhgLlts bnx¿n] pDd]bjf/
rog ubf{ ;dfj]zL l;4fGtnfO{ Wofg lbg' kg]{5 / v08 -v_ jdf]lhd /fhg}lts
bnx¿n] pDd]bjf/x¿sf] ;"lrs[t ubf{ dlxnf, blnt,
pTkLl8t hflt÷cflbjf;L hghflt, lk5l8Psf] If]q, dw]zL nufot
cGo ju{ ;d]tsf] sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd ;dfg'kflts k|ltlglwTj
u/fpg' kg]{5 .
o; pkwf/fdf h'g;'s} s'/f n]lvPsf] ePtfklg dlxnfsf] xsdf pkwf/f -
#_ sf] v08 -v_ adf]lhd ;dfg'kflts k|ltlglwTjdf x'g] ;ª\Vofdf
pkwf/f -#_ sf] v08 -s_ cg';f/ lbOg] pDd]bjf/Lsf] s"n ;+Vof
hf]8]/ Go"gtd Ps ltxfO{ pDd]bjf/L lbg'kg]{5 .
-%_ ;+ljwfg ;efsf ;b:ox¿sf] lgjf{rg sfg"gdf Joj:yf eP
adf]lhd uf]Ko dtbfgåf/f x'g]5 .
-^_ ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rgsf] k|of]hgsf] nflu ;+at\ @)^# ;fn dlª\;/
d;fGt;Dd c7f/ jif{ pd]/ k"/f ePsf] k|To]s g]kfnL gful/snfO{
sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd dtbfg ug{] clwsf/ x'g]5 .
-&_ o; wf/fdf n]lvPsf] s'/fx¿sf] cwLgdf /xL ;+ljwfg ;efsf]
lgjf{rg / ;f] ;DaGwL cGo s'/f sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd x'g]5
.
64 ;+ljwfg ;efsf] sfo{sfnM ;+ljwfg
;efn] k|:tfj kfl/t u/L cufj} lj36g u/]sf]df afx]s ;+ljwfg ;efsf]
sfo{sfn ;+ljwfg ;efsf] klxnf] a}7s a;]sf] ldltn] b'O{ jif{sf] x'g]5
.
t/ d'n'sdf ;+s6sfnLg l:yltsf] 3f]if0ff ePsf] sf/0fn] ;+ljwfg lgdf{0f
ug{] sfd k"/f x'g g;s]df ;+ljwfg ;efn] k|:tfj kfl/t u/L ;+ljwfg
;efsf] sfo{sfn yk 5 dlxgf;Dd a9fpg ;Sg]5 .
65 ;b:osf] of]UotfM ;+ljwfg ;efsf]
;b:o x'gsf nflu s'g} klg JolQmn] b]xfosf of]Uotf k"/f u/]sf]
x'g' kg{]5M
-s_ g]kfnL gful/s,
-v_ sDtLdf kRrL; jif{ pd]/ k"/f u/]sf],
-u_ g}lts ktg b]lvg] kmf}Hbf/L s;'/df ;hfo gkfPsf],
-3_ s'g} nfesf] kb wf/0f gu/]sf] .
:ki6Ls/0fM v08 -3_ sf] k|of]hgsf nflu ænfesf] kbÆ eGgfn]
lgjf{rg jf dgf]gogåf/f k"lt{ ul/g] /fhg}lts kb afx]s
s'g} ;/sf/L sf]ifaf6 kfl/>lds jf cGo s'g} cfly{s ;'ljwf kfpg]
cGo s'g} kbnfO{ hgfpg]5 .
66 ;b:osf] cof]Uotf ;DaGwL k|Zgsf] lg0f{oM ;+ljwfg ;efsf s'g} ;b:o
wf/f ^% adf]lhd cof]Uo 5 jf x'g uPsf] 5 eGg] k|Zg p7]df To;sf] clGtd
lg0f{o ;+ljwfg;ef cbfntn] ug]{5 .
67 ;b:osf] :yfgsf] l/QmtfM ;+ljwfg
;efsf ;b:osf] :yfg b]xfosf] cj:yfdf l/Qm ePsf] dflgg]5M
-s_ lghn] lnlvt /fhLgfdf lbPdf,
-v_ wf/f ^% adf]lhd lghsf] of]Uotf gePdf jf g/x]df,
-u_ ;efnfO{ ;"rgf glbO{ nuftf/ bzj6f a}7sdf cg'kl:yt /x]df,
-3_ h'g /fhg}lts bnsf] ;b:o eO{ lgjf{lrt ePsf] xf] ;f]xL bnn] sfg"gdf
Joj:yf eP adf]lhd lghn] bn Tofu u/]sf] jf bnsf] ;b:otf sfod g/x]sf]
s'/f ;"lrt u/]df,
-ª_ lghsf] d[To' ePdf .
:ki6Ls/0fM v08 -3_ sf] Joj:yf ;+ljwfg ;efsf cWoIf jf pkfWoIfsf]
xsdf nfu" x'g] 5}g .
68 ;b:osf] zkyM ;+ljwfg ;efsf k|To]s ;b:on] ;+ljwfg ;ef jf o;sf]
s'g} ;ldltdf klxnf] k6s efu lng' cl3 sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd
zky lng' kg{]5 .
69 ;+ljwfg ;efsf] a}7sM -!_ ;+ljwfg
;efsf ;b:ox¿sf] clGtd lgjf{rg kl/0ffd lgjf{rg cfof]un] ;fj{hlgs
u/]sf] PSsfO; lbgleq k|wfgdGqLn] cfJxfg u/] jdf]lhd ;+ljwfg ;efsf]
klxnf] a}7s a:g]5 / To;kl5sf a}7s ;+ljwfg ;efsf] cWoIftf ug{] JolQmn]
tf]s]sf] ldlt / :yfgdf a:g]5 .
(2) pkwf/f -!_ df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg ;+ljwfg ;efsf sDtLdf
Ps rf}yfO{ ;b:on] ;+ljwfg ;efsf] a}7s af]nfpg cfjZos 5 egL sf/0f
;lxt ;+ljwfg ;efsf cWoIf ;dIf lgj]bg u/]df cWoIfn] kGw| lbgleq ;+ljwfg
;efsf] a}7s af]nfpg' kg{]5 .
70 ;+ljwfgsf] ljw]os kfl/t ug{]
ljlwM -!_ ;+ljwfg ;efn] ;+ljwfgsf] ljw]os kfl/t ubf{ ;+ljwfg ;efdf
k]z ePsf] To:tf] ljw]ossf] k|:tfjgf tyf k|To]s wf/fdf dtbfg u/L
kfl/t ug{]5 .
(2) pkwf/f -!_ adf]lhd dtbfg ubf{ ;+ljwfg ;efdf tTsfn sfod /x]sf
;Dk"0f{ ;b:osf] sDtLdf b'O{ ltxfO{ ;b:o pkl:yt ePsf] a}7ssf]
;j{;Ddltaf6 kfl/t ug'{ kg{]5 .
(3) pkwf/f -@_ adf]lhd ;+ljwfgsf] ljw]ossf] k|:tfjgf jf To;sf] s'g}
wf/fsf ;DaGwdf ;j{;Ddt sfod x'g g;s]df ;f] ljifodf ;j{;Ddlt sfod
ug{ ;+ljwfg ;efdf k|ltlglwTj ug{] /fhg}lts bnsf ;+;bLo bnsf g]tfn]
cfk;df k/fdz{ ug{]5g\ .
(4) pkwf/f -#_ adf]lhd k/fdz{ ug{] sfd ;j{;Ddlt sfod x'g g;s]sf]
ldltn] a9Ldf kGw|lbg ;Dd k"/f ul/;Sg' kg{]5 .
(5) pkwf/f -$_ adf]lhd k/fdz{ ePsf]df To:tf] k/fdz{ ug{] sfd k"/f
ePsf] ;ft lbgleq To:tf] ljw]ossf] k|:tfjgf jf s'g} wf/f pk/ k'gM
dtbfg x'g]5 .
(6) pkwf/f -%_ adf]lhd dtbfg x'Fbf klg pkwf/f -@_ adf]lhdsf] ;j{;Ddt
sfod x'g g;s]df k|:tfjgf jf h'g wf/fsf ;DaGwdf ;j{;Ddt sfod x'g
g;s]sf] xf] ;f] k|:tfjgf jf wf/fdf k'gM dtbfg x'g]5 / To:tf] dtbfgdf
;+ljwfg ;efsf tTsfn sfod /x]sf ;Dk"0f{ ;b:osf] sDtLdf b'O{
ltxfO{ ;b:o pkl:yt ePsf] a}7ssf] sDtLdf b'O{ ltxfO{ ax'dtaf6 kfl/t
ePdf To:tf] k|:tfjgf jf wf/f kfl/t ePsf] dflgg]5 .
(7) o; wf/fsf] k|of]hgsf nflu ;+ljwfg ;efdf k]z ePsf] ;+ljwfgsf]
ljw]ossf] k|:tfjgf jf To;sf] s'g} wf/fsf] ;DaGwdf dtbfg ubf{ s'g}
klg ;b:on] To:tf] ljw]ossf] k|:tfjgf jf To;sf] s'g} wf/fsf] ljkIfdf
dt glbPdf ;j{;Ddlt sfod ePsf] dflgg]5 .
71 ;+ljwfg ;efsf cWoIf / pkfWoIfM -!_ ;+ljwfg ;efn] ;+ljwfg lgdf{0f
;DaGwL cfˆgf] sfo{ k|f/De ug'{ cl3 cfˆgf ;b:ox¿
dWo]af6 Pshgf cWoIf / Pshgf pkfWoIfsf] lgjf{rg ug{]5 .
(2) pkwf/f -!_ adf]lhd lgjf{rg ubf{ cWoIf / pkfWoIf ;+ljwfg ;efdf
k|ltlglwTj ug{] cnu–cnu /fhg}lts bnaf6 k|ltlglwTj ug{] ;b:o
x'g' kg{]5 .
(3) pkwf/f -!_ adf]lhd cWoIf / pkfWoIfsf] lgjf{rg ;DkGg geP ;Dd
pd]/sf lx;fjn] ;+ljwfg ;efsf] ;aeGbf h]i7 ;b:on] ;+ljwfg ;efsf]
cWoIftf ug{]5 .
(4) cWoIf jf pkfWoIfn] o; ;+ljwfg adf]lhd cfˆgf] sfo{ ;Dkfbg
ubf{ s'g} klg /fhg}lts bnsf] kIf jf ljkIfdf g/xL t6:y JolQmsf] x}l;otn]
ug{]5 .
72 cWoIf / pkfWoIfsf] :yfg l/QmtfM
-!_ b]xfosf] cj:yfdf cWoIf / pkfWoIfsf] kb l/Qm x'g]5M–
-s_ lghn] lnlvt /fhLgfdf lbPdf,
-v_ ;+ljwfg ;efdf lghsf] ;b:otf g/x]df,
-u_ lghn] kb cg's"nsf] cfr/0f u/]sf] 5}g eGg] k|:tfj ;+ljwfg
;efsf ;Dk"0f{ ;b:o ;+Vofsf] sDtLdf b'O{ ltxfO{ ;b:osf] ax'dtaf6
kfl/t ePdf, jf
-3_ lghsf] d[To' ePdf .
(2) ;+ljwfg ;efsf] cWoIfn] kb cg's"nsf] cfr/0f u/]sf] 5}g eGg]
k|:tfjpk/ 5nkmn x'g] a}7ssf] cWoIftf pkfWoIf jf cGo s'g} ;b:on]
ug{]5 / ;f] k|:tfjsf] 5nkmndf cWoIfn] efu lng / dt lbg kfpg] 5 .
73 u0fk"/s ;+VofM o; efudf cGoyf n]lvPsf]df afx]s ;+ljwfg ;efsf]
a}7sdf ;Dk"0f{ ;b:o ;+Vofsf] sDtLdf Ps rf}yfO{ ;b:o pkl:yt
geP;Dd ;+ljwfg ;efsf] u0fk"/s ;+Vof k'u]sf] dflgg] 5}g / s'g}
k|Zg jf k|:tfj lg0f{osf nflu k|:t't x'g] 5}g .
74 ;b:osf] :yfg l/Qm /x]sf] cj:yfdf ;+ljwfg ;efsf] sfo{ ;~rfngM
;+ljwfg ;efsf] s'g} ;b:osf] :yfg l/Qm /x] klg ;+ljwfg ;efn] cfˆgf]
sfo{ ;Dkfbg ug{ ;Sg]5 / cof]Uotfsf] sf/0f ;+ljwfg ;efsf] s'g} sfd
sf/afxLdf efu lng gkfpg] s'g} JolQmn] efu lnPsf] s'/f kl5 kQf nfUof]
eg] klg eO;s]sf] sfd sf/afxL cdfGo x'g] 5}g .
75 dtbfgM o; efudf cGoyf Joj:yf
ePsf]df afx]s ;+ljwfg ;efsf] lg0f{osf] nflu k|:t't h'g;'s} k|Zg
jf k|:tfjsf] lg0f{o pkl:yt eO{ dtbfg ug{] ;b:ox¿sf] ax'dtaf6
x'g]5 . cWoIftf ug{] JolQmnfO{ ;fdfGotof dt lbg] clwsf/ x'g] 5}g
.
t/ dt a/fa/ ePdf lghn] cfˆgf] lg0ff{os dt lbg]5 .
76 cglws[t pkl:yt ePdf jf dtbfg u/]df ;hfo x'g]M wf/f ^& adf]lhd
zky glnO{ jf ;+ljwfg ;efsf] ;b:o x'gsf] nflu cfjZos of]Uotf k'u]sf]
5}g eGg] yfxf kfpFbf kfpFb} s'g} JolQm ;+ljwfg ;ef jf To;sf] s'g}
;ldltsf] a}7sdf pkl:yt ePdf jf lghn] dtbfg u/]df lghnfO{ ;f] a}7sdf
cWoIftf ug{] JolQmsf] cfb]zn] To;/L pkl:yt ePsf] jf dtbfg u/]sf]
k|To]s k6ssf nflu kfFr xhf/ ¿k}ofF hl/jfgf x'g]5 . o;/L ePsf]
hl/jfgf lghn] r'Qmf gu/]df ;/sf/L afFsL ;/x c;'n pk/ ul/g]5 .
77 ljz]ifflwsf/M -!_ ;+ljwfg ;efsf]
a}7sdf k"0f{ jfs\ :jtGqtf /xg]5 / ;f] a}7sdf JoQm u/]sf] s'g}
s'/f jf lbPsf] s'g} dtnfO{ lnP/ s'g} klg ;b:onfO{ kqmfp ug{, y'gfdf
/fVg jf lghpk/ s'g} cbfntdf sf/afxL rnfOg] 5}g .
-@_ ;+ljwfg ;efsf] k|To]s a}7snfO{ cfˆgf] cfGtl/s sfd, sf/afxL
lgoldt ug{] k"0f{ clwsf/ /xg]5 / s'g} sfd sf/afxL lgoldt jf
clgoldt 5 jf 5}g egL lg0f{o ug{] clwsf/ ;DalGwt a}7snfO{ dfq x'g]5
. o; ;DaGwdf s'g} cbfntdf k|Zg p7fOg] 5}g .
-#_ ;+ljwfg ;efsf] s'g} klg sfd, sf/afxLnfO{ To;sf] c;n lgotaf/]
z+sf p7fO{ s'g} 6Lsf l6Kk0fL ul/g] 5}g / s'g} ;b:on] af]n]sf] s'g}
s'/fsf] ;DaGwdf hfgL–hfgL unt jf e|fds cy{ nufO{ s'g} k|sf/sf]
k|sfzg tyf k|;f/0f ul/g] 5}g .
-$_ ;+ljwfg ;efaf6 lbPsf] clwsf/ cGtu{t s'g} lnvt, k|ltj]bg, dtbfg
jf sf/afxL k|sflzt u/]sf] ljifonfO{ lnP/ s'g} JolQmpk/ cbfntdf sf/afxL
rnfOg] 5}g .
:ki6Ls/0fM pkwf/f -!_, -@_, -#_ / -$_ sf] k|of]hgsf nflu æ;+ljwfg
;efsf] a}7sÆ eGgfn] ;+ljwfg ;ef / To;sf] s'g} ;ldltsf] a}7s
;d]tnfO{ hgfpg] 5 .
-%_ ;+ljwfg ;efsf] s'g} klg ;b:onfO{ ;+ljwfg ;efsf] sfo{sfne/ kqmfp
ul/g] 5}g .
t/ s'g} kmf}Hbf/L cleof]udf s'g} ;b:onfO{ sfg"g adf]lhd kqmfp
ug{ o; pkwf/fn] afwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g . To;/L s'g} ;b:o
kqmfp ul/Pdf kqmfp ug{] clwsf/Ln] To;sf] ;"rgf ;+ljwfg ;efsf]
cWoIftf ug{] JolQmnfO{ t'?Gt lbg' kg{]5 .
-^_ o; wf/fdf pNn]v ePsf s'g} s'/f pNn+3g ePdf ;+ljwfg ;efsf] ljz]ifflwsf/
xgg x'g] / ;+ljwfg ;efsf] ljz]ifflwsf/sf] xggnfO{ ;+ljwfg ;efsf]
cjx]ngf dflgg]5 . s'g} ljz]ifflwsf/sf] xgg ePsf] 5 jf 5}g eGg] lg0f{o
ug{] clwsf/ ;f] ;efnfO{ dfq x'g]5 .
-&_ s;}n] ;+ljwfg ;efsf] cjx]ngf u/]df ;f] ;DaGwL a}7ssf] cWoIftf
ug{] JolQmn] a}7ssf] lg0f{oaf6 ;f] JolQmnfO{ ;r]t u/fpg, g;Lxt lbg
jf tLg dlxgfdf ga9\g] u/L s}b ug{ jf bz xhf/ ¿k}ofF;Dd hl/jfgf
ug{ ;Sg]5 . To:tf] hl/jfgf lghn] r'Qmf gu/]df ;/sf/L afFsL ;/x c;"n
pk/ ul/g]5 .
t/ ;+ljwfg ;efnfO{ ;Gtf]if x'g] u/L lghn] Ifdf ofrgf u/]df ;+ljwfg
;efn] Ifdf k|bfg ug{ jf tf]ls;s]sf] ;hfonfO{ dfkmL ug{, 36fpg jf
sfof{Gjog gu/fpg ;Sg]5 .
-*_ o; ;+ljwfgdf pNn]v ul/Pb]lv afx]s ljz]ifflwsf/ ;DaGwL cGo s'/fx¿
sfg"gåf/f lgwf{/0f ul/P adf]lhd x'g]5g\ .
78 sfo{ ;~rfng ljlwM o; ;+ljwfgsf] cwLgdf /xL ;+ljwfg ;efn] cfˆgf]
sfo{ ;~rfng ug{ a}7ssf] ;'Joj:yf sfod /fVg / ;ldltx¿sf] u7g,
sfd sf/jfxL / cGo s'/f lgoldt ug{sf] nflu lgodfjnL agfpg]5 . To:tf]
lgodfjnL gag];Ddsf] nflu ;+ljwfg ;efn] cfˆgf] sfo{ljlw cfkm}+
lgoldt ug{]5 .
79 ;ldltM ;+ljwfg ;efdf sfg"gåf/f
Joj:yf eP adf]lhd cfjZos ;+Vofdf ;ldlt / pk;ldltx¿ /xg] 5g\
. cfjZostf cg';f/ ljz]if1x¿sf] ;xof]u lng ;lsg]5 .
80 ;+ljwfg ;efsf] ;lrjfnoM -!_ ;+ljwfg ;efsf] sfdnfO{ Jojl:yt ug{sf
nflu Ps ;lrjfno /xg]5 . To:tf] ;lrjfnosf] :yfkgf / ;f] ;DaGwL cGo
s'/f sfg"gåf/f lgwf{/0f eP adf]lhd x'g]5 .
-@_ ;+ljwfg ;efsf] sfd, sf/afxL ;~rfng ug{ cfjZos x'g] sd{rf/L g]kfn
;/sf/n] pknAw u/fpg]5 .
81 kfl/>ldsM ;+ljwfg ;efsf cWoIf, pkfWoIf, ;b:o tyf ;ldltsf ;efkltx¿sf]
kfl/>lds / ;'ljwf sfg"gåf/f Joj:yf eP adf]lhd x'g]5
/ To;/L Joj:yf geP;Dd g]kfn ;/sf/n] lgwf{/0f u/] adf]lhd x'g]5 .
82 ;+ljwfg ;efsf] lj36gM ;+ljwfg
;efn] kfl/t u/]sf] ;+ljwfg k|f/De ePsf] lbgb]lv ;+ljwfg ;efsf] sfd
;dfKt x'g]5 .
t/, ;+ljwfg ;efn] kfl/t u/]sf] ;+ljwfg adf]lhdsf] Joj:yflksf–;+;bsf]
lgjf{rg geP;Ddsf nflu Joj:yflksf–;+;bsf] sfd, sf/jflx ;f]
;efn] kfl/t u/]sf] ;+ljwfgdf pNn]v eP jdf]lhd x'g]5 .
83 Joj:yflksf–;+;bsf] x}l;otdf sfd ug{]M -!_ o; efudf cGoq
h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg ;+ljwfg ;ef sfod /x]sf] cjlwe/ ;f]
;efn] Joj:yflksf–;+;bsf] sfd ;d]t ug{]5 / lgoldt ljwfog ;DaGwL
cfjZos sfo{ ;Dkfbg ug{ ;+ljwfg ;efn] 5'§} ;ldlt u7g ug{ ;Sg]5
.
(2) ;+ljwfg ;efsf cWoIf tyf pkfWoIf Joj:yflksf–;+;bsf qmdzM
;efd'v / pk;efd'v x'g]5g\ .
(3) ;+ljwfg ;efsf] ;lrjfno / To;sf sd{rf/Lx¿ Joj:yflksf–;+;bsf]
;lrjfno / sd{rf/L x'g]5g\ .
(4) ;+ljwfg ;efn] Joj:yflksf–;+;bsf] x}l;otdf sfo{ ;Dkfbg
ubf{ efu ( sf Joj:yfx¿ cfjZos x]/km]/ ;lxt ;+ljwfg ;efnfO{
nfu" x'g]5g\ .
efu (
Joj:yfkg sfo{ljlw
84 ljw]os k|:t't ug{ ;Sg]M -!_ Joj:yflksf–;+;bsf] s'g} klg
;b:on] ;bgdf ljw]os k|:t't ug{ ;Sg]5 .
:ki6Ls/0fM o; efusf] k|of]hgsf] nflu æ;bgÆ eGgfn] Joj:yflksf–;+;bsf]
;bg / æ;b:oÆ eGgfn] Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:onfO{
hgfpFg]5 .
-@_ cy{ ljw]os tyf g]kfnL ;]gf, ;z:q k|x/L,g]kfn k|x/L nufot ;'/Iff
lgsfo;Fu ;DalGwt ljw]os ;/sf/L ljw]ossf] ¿kdf dfq k|:t't
ul/g]5 .
-#_ æcy{ ljw]osÆ eGgfn] b]xfodf plNnlvt ;a} jf s'g}
ljifol;t ;DaGw /fVg] ljw]osnfO{ hgfpF5M–
-s_ s/ nufpg], p7fpg], vf/]h ug]{, 5"6 lbg], kl/jt{g ug]{ jf
s/ k|0ffnLnfO{ Jojl:yt ug]{ ljifo,
-v_ ;l~rt sf]if jf cGo s'g} ;/sf/L sf]ifsf] ;+/If0f ug]{, To:tf]
sf]ifdf /sd hDdf ug]{ jf To:tf] sf]ifaf6 s'g} /sd ljlgof]hg jf vr{
ug]{ jf ljlgof]hg jf vr{ ug{ vf]lhPsf] /sd 36fpg], a9fpg] jf vf/]h
ug]{ ljifo,
-u_ g]kfn ;/sf/n] C0f k|fKt ug]{ jf hdfgt lbg] ljifo Jojl:yt ug]{
jf g]kfn ;/sf/n] lnPsf] jf lng] cfly{s bfloTj ;DaGwL sfg"g
;+zf]wg ug]{ ljifo ,
-3_ ;/sf/L sf]ifdf k|fKt x'g] ;a} k|sf/sf] /fh:j, C[0f c;"nLaf6
k|fKt /sd / cg'bfgsf] /sd lhDdf /fVg], nufgL ug]{ jf g]kfn ;/sf/sf]
n]vfsf] n]vf k/LIf0f ug]{ ljifo, jf
-ª_ v08 -s_ b]lv v08 -3_ ;Ddsf ljifox¿;+u k|ToIf ;DaGw
ePsf k|f;+lus ljifox¿,
t/ s'g} cg'dltkq b:t'/, lgj]bg b:t'/, gljs/0f b:t'/ h:tf z'Ns, b:t'/
nufpg] jf s'g} hl/jfgf jf s}b x'g] Joj:yf jf :yfgLo lgsfon] nufpg]
s'g} s/, b:t'/ jf z'Ns ePsf] sf/0fn] dfq s'g} ljw]os cy{ ljw]os
dflgg] 5}g .
-$_ s'g} ljw]os cy{ ljw]os xf] jf xf]Og eGg] k|Zg p7]df Joj:yflksf–;+;bsf]
;efd'vsf] lg0f{o clGtd x'g]5 .
85 ljw]os kfl/t ug]{ ljlwM -!_ ;bgdf ljw]os k|:t't ug{ rfxg] ;b:on]
ljw]os k|:t't ug'{ eGbf sDtLdf ;ft lbg cufj} ;f]sf] ;"rgf dxf;lrj
jf ;lrjnfO{ lbg' kg]{5 .
t/ ;/sf/L ljw]ossf] xsdf kfFr lbg cufl8 ;"rgf lbg' kof{Kt x'g]5
.
-@_ ljw]os k]z x'g] lbgeGbf b'O{ lbg cufj} k|To]s ;b:onfO{ ljw]ossf]
k|lt pknAw u/fOg]5 .
-#_ ljw]os k|:t'tstf{ ;b:on] ;bg ;dIf ljw]osdfly ljrf/ ul/of];\
eGg] s'g} k|:tfj k|:t't ug{ ;Sg]5 .
-$_ pkwf/f -#_ adf]lhdsf] k|:tfj :jLs[t ePdf To:tf] ljw]os dflysf]
bkmfaf/ 5nkmn ;bgdf jf ;DalGwt ;ldltdf x'g]5 .
-%_ ;bgdf bkmfaf/ 5nkmn ePsf]df ;f] ;dfKt ePkl5 / ;ldltdf bkmfjf/
5nkmn ePsf]df ;ldltsf] k|ltj]bg dflysf] 5nkmn ;dfKt ePkl5 ljw]os
k|:t'tstf{ ;b:on] ljw]os kfl/t ul/of];\ eGg] k|:tfj k|:t't ug]{5
.
-^_ pkwf/f -%_ adf]lhd k|:t't ePsf] k|:tfj ;bgsf] s"n ;b:o
;+Vofsf] ;fdfGo ax'dtaf6 :jLs[t ePdf ljw]os kfl/t ePsf] dflgg]5
.
86 ljw]os lkmtf{ lng]M ljw]os k|:t'tstf{ ;b:on] ;bgsf] :jLs[lt lnO{
ljw]os lkmtf{ lng ;Sg]]5 .
87 ljw]ossf] k|df0fLs/0fM ;bgaf6
kfl/t ljw]os Joj:yflksf–;+;bsf] ;efd'våf/f k|df0fLs/0f
ePkl5 P]g aGg]5 .
88 cWofb]zM -!_ Joj:yflksf–;+;bsf]
clwj]zg jf a}7s rln/x]sf] cj:yfdf afx]s cGo cj:yfdf tTsfn s]xL ug{
cfjZos k/]sf] 5 eGg] s'/fdf g]kfn ;/sf/ ;Gt'i6 ePdf o; ;+ljwfgdf
n]lvPsf s'/fx¿sf] k|lts"n gx'g] u/L g]kfn ;/sf/n] cfjZos
cWofb]z hf/L ug{ ;Sg]5 .
-@_ pkwf/f -!_ adf]lhd hf/L ePsf] cWofb]z P]g ;/x dfGo x'g]5 .
t/ To:tf] k|To]s cWofb]zM
-s_ hf/L ePkl5 a;]sf] Joj:yflksf–;+;bsf] a}7sdf k]z ul/g]5
/ To:tf] a}7sn] :jLsf/ gu/]df :jtM lgis[o x'g]5,
-v_ g]kfn ;/sf/af6 h'g;'s} avt vf/]h x'g ;Sg]5, /
-u_ v08 -s_ jf -v_ adf]lhd lgis[o jf vf/]h gePdf Joj:yflksf–;+;bsf]
a}7s a;]sf] ;f7L lbgkl5 :jtM lgis[o x'g]5 .
efu !)
cfly{s sfo{ k|0ffnL
89 sfg"g adf]lhd afx]s s/ nufpg jf C0f lng gkfOg]M -!_ sfg"g
adf]lhd afx]s s'g} s/ nufOg] / p7fOg] 5}g .
-@_ sfg"g adf]lhd afx]s g]kfn ;/sf/åf/f s'g} C0f lnOg]
/ hdfgt lbOg] 5}g .
90 ;l~rt sf]ifM u'7L /sd afx]s g]kfn ;/sf/nfO{ k|fKt x'g] ;a} k|sf/sf
/fh:j, /fh:jsf] lwtf]df lnOPsf ;a} shf{x¿ / P]gsf] clwsf/
cGtu{t lbOPsf] h'g;'s} C0f c;"n x'Fbf k|fKt ePsf] ;a} wg tyf
g]kfn ;/sf/nfO{ k|fKt x'g] cGo h'g;'s} /sd Ps ;/sf/L sf]ifdf cfDbfgL
afFlwg]5 h;nfO{ ;l~rt sf]if elgg]5 .
t/ lghL u'7L afx]ssf] cGo u'7Lsf] /sdsf] xsdf sfg"g agfO{ lgoldt
ul/g]5 .
91 ;l~rt sf]if jf ;/sf/L sf]ifaf6
JooM b]xfosf /sd afx]s ;l~rt sf]if jf cGo s'g} ;/sf/L sf]ifaf6 s'g}
/sd lemSg ;lsg] 5}gM–
-s_ ;l~rt sf]ifdfly Jooef/ ePsf] /sd,
-v_ ljlgof]hg ug]{ P]gåf/f vr{ x'g] /sd,
-u_ ljlgof]hg ljw]os ljrf/fwLg /x]sf cj:yfdf k]:sLsf] ¿kdf
P]gåf/f vr{ x'g] /sd, jf
-3_ ljz]if cj:yfdf Joosf] ljj/0f dfq ePsf] pwf/f] vr{ P]gåf/f
Joo x'g] /sd .
t/ cfsl:ds sf]ifsf xsdf wf/f (& adf]lhd x'g]5 .
92 ;l~rt sf]ifdfly Jooef/M b]xfosf ljifo;+u ;DalGwt vr{x¿
;l~rt sf]ifdfly Jooef/ x'g]5g\M
-s_ g]kfnsf] k|wfg GofofwLz tyf ;jf]{Rr cbfntsf cGo GofofwLzx¿nfO{
lbOg] kfl/>lds, ;'ljwf / lgj[lQe/0fsf] /sd,
-v_ lgDg lnlvt kbflwsf/LnfO{ lbOg] kfl/>lds / ;'ljwfsf /sdx¿M–
-!_ Joj:yflksf–;+;bsf ;efd'v / pk;efd'v,
-@_ ;+ljwfg ;efsf cWoIf / pkfWoIf,
-#_ clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]usf k|d'v cfo'Qm / cfo'Qmx¿,
-$_ n]vfk/LIf0f cfof]usf k|d'v cfo'Qm / cfo'Qmx¿,
-%_ nf]s ;]jf cfof]usf cWoIf / ;b:ox¿,
-^_ k|d'v lgjf{rg cfo'Qm / lgjf{rg cfo'Qmx¿, /
-&_ /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]usf] cWoIf / ;b:ox¿
.
-u_ ;jf]{Rr cbfnt, clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]u, n]vfkl/If0f
cfof]u, nf]s ;]jf cfof]u, lgjf{rg cfof]u / /fli6«o dfgj clwsf/
cfof]u;DaGwL k|zf;lgs Joox¿,
-3_ g]kfn ;/sf/sf] bfloTjsf] C0f ;DaGwL Jooef/,
-ª_ g]kfn ;/sf/sf] lj?4 cbfntaf6 ePsf] km};nf jf cf1lKt cg';f/
ltg'{ kg]{ /sd, /
-r_ sfg"gn] ;l~rt sf]ifdfly Jooef/ x'g] egL lgwf{/0f u/]sf]
/sd .
93 /fh:j / Joosf] cg'dfgM -!_ cy{ dGqLn] k|To]s cfly{s jif{sf] ;DaGwdf
Joj:yflksf–;+;b ;dIf b]xfosf s'/fx¿ ;d]t v'nfO{ jflif{s
cg'dfg k]z ug{' kg]{5 M–
-s_ /fh:jsf] cg'dfg,
-v_ ;l~rt sf]ifdfly Jooef/ x'g] cfjZos /sdx¿, /
-u_ ljlgof]hg P]gåf/f Joo x'g] cfjZos /sdx¿ .
-@_ pkwf/f -!_ adf]lhd jflif{s cg'dfg k]z ubf{ cl3Nnf] cfly{s jif{df
k|To]s dGqfnonfO{ 5'6\ofOPsf] vr{sf] /sd / ;f] vr{ cg';f/sf] nIo
xfl;n eof] jf ePg To;sf] ljj/0f klg k]z ug'{ kg]{5 .
94 ljlgof]hg P]gM ljlgof]hg P]g
cg';f/ Joo x'g] cfjZos /sd zLif{sx¿df lglb{i6 u/L ljlgof]hg
ljw]osdf /flvg]5g\ .
95 k'/s cg'dfgM -!_ s'g} cfly{s jif{df b]xfosf] cj:yf kg{ cfPdf
cy{ dGqLaf6 Joj:yflksf–;+;b ;dIf k"/s cg'dfg k]z ul/g]5
M–
-s_ rfn" cfly{s jif{sf lgldQ ljlgof]hg P]gåf/f s'g} ;]jfsf]
nflu vr{ ug{ clVtof/L lbOPsf] /sd ckof{Kt ePdf jf To; jif{sf lgldQ
ljlgof]hg P]gn] clVtof/ glbPsf] gofF ;]jfdf vr{ ug{ cfjZos ePdf,
jf
-v_ To; cfly{s jif{df s'g} ljlgof]hg P]gåf/f clVtof/L lbPsf]
/sdeGbf a9L vr{ x'g uPdf .
(2) k"/s cg'dfgdf /flvPsf] /sd zLif{sx¿df lglb{i6 u/L
k"/s ljlgof]hg ljw]osdf /flvg]5g\ .
96 k]:sL vr{M -!_ o; efudf h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg ljlgof]hg
ljw]os ljrf/fwLg /x]sf] cj:yfdf cfly{s jif{sf nflu cg'dfg ul/Psf]
Joosf] s'g} c+z cufj} k]:sLsf ¿kdf P]gåf/f vr{ ug{
;lsg]5 .
-@_ wf/f (@ df ul/Psf] Joj:yf cg';f/ /fh:j / Joosf] cg'dfg k]z gul/P;Dd
k]:sL vr{ ljw]os k|:t't ul/g] 5}g / k]:sLsf] /sd cfly{s jif{sf]
Joo cg'dfgsf] t[tLof+zeGbf a9L x'g]5}g .
-#_ k]:sL vr{ P]g cg';f/ vr{ ePsf] /sd ljlgof]hg ljw]osdf ;dfj]z
ul/g]5 .
97 pwf/f] vr{M o; efudf cGoq h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg k|fs[lts
sf/0f jf jfx\o cfqmd0fsf] cfzÍf jf cfGtl/s ljWg jf cGo sf/0fn]
ubf{ :yfgLo jf /fi6«JofkL ;Í6sf] cj:yf ePdf wf/f (@
cGtu{t rflxg] ljj/0f v'nfpg cJofjxfl/s jf /fHosf] ;'/Iff jf lxtsf
b[li6n] cjf~5gLo b]lvPdf cy{ dGqLn] Joosf] ljj/0f dfq ePsf] pwf/f]
vr{ ljw]os Joj:yflksf–;+;b ;dIf k]z ug{ ;Sg]5 .
98 cfsl:ds sf]ifM P]gåf/f cfsl:ds sf]ifsf gfdn] Pp6f sf]if
:yfkgf ug{ ;lsg]5 / To:tf] sf]ifdf ;do ;dodf P]gåf/f lgwf{/0f
eP cg';f/sf] /sd hDdf ul/g]5 . ;f] sf]if g]kfn ;/sf/sf] lgoGq0fdf
/xg]5 . g]kfn ;/sf/n] ;f] sf]ifaf6 cfsl:ds sfo{sf] nflu vr{ ug{
;Sg]5 . To:tf] vr{sf] /sd P]gåf/f oyfzLw| ;f]wegf{ ul/g]5
.
99 cfly{s sfo{ljlw ;DaGwL P]gM P]gåf/f ljlgof]lht Ps zLif{saf6
csf]{ zLif{sdf /sd ;fg]{ / cfly{s sfo{ljlw ;DaGwL cGo s'/fx¿
P]gåf/f Jojl:yt x'g]5 .
efu !!
Gofokflnsf
100 Gofo ;DaGwL clwsf/ cbfntaf6 k|of]u x'g]M -!_ g]kfnsf] Gofo ;DaGwL
clwsf/ of] ;+ljwfg / cGo sfg"g tyf Gofosf dfGo l;4fGt cg';f/
cbfnt tyf Goflos lgsfox¿af6 k|of]u ul/g]5 .
-@_ g]kfnsf] Gofokflnsfn] :jtGq Gofokflnsf ;DaGwL cjwf/0ff / d"NodfGotfnfO{
cg';/0f u/L nf]stGq / hgcfGbf]ngsf] efjgfnfO{ cfTd;ft ub}{ o; ;+ljwfgk|lt
k|ltj4 /xg]5 .
101 cbfntx¿M -!_ g]kfndf
b]xfo adf]lhdsf cbfntx¿ /xg]5gM–
-s_ ;jf]{Rr cbfnt,
-v_ k'g/fj]bg cbfnt, /
-u_ lhNnf cbfnt .
(2) pkwf/f -!_ df n]lvPb]lv afx]s vf; lsl;d / k|s[ltsf d'2fsf] sf/jfO{
/ lsgf/fug{ sfg"gåf/f cGo cbfnt, Goflos lgsfo jf Gofoflws/0fsf]
:yfkgf / u7g ug{ ;lsg]5 .
t/ s'g} vf; d'2fsf] nflu cbfnt, Goflos lgsfo jf Gofoflws/0fsf] u7g
ul/g] 5}g .
102 ;jf]{Rr cbfntM -!_ Gofokflnsfsf]
;a}eGbf dflyNnf] tx ;jf]{Rr cbfnt x'g]5 .
-@_ ;+ljwfg ;ef ;DaGwL cbfnt afx]s g]kfnsf cGo ;a} cbfnt / Goflos
lgsfox¿ ;jf]{Rr cbfntsf dftxtdf x'g]5g\ . ;jf{]Rr cbfntn]
cfˆgf] dftxtsf cbfnt / Goflos lgsfox¿sf] lg/LIf0f Pj+
;'k/Lj]If0f ug{ / cfjZos lgb{]zg lbg ;Sg]5 .
-#_ ;jf]{Rr cbfnt clen]v cbfnt x'g]5 . o;n] cfˆgf] / cfˆgf
dftxtsf cbfnt jf Goflos lgsfox¿sf] cjx]ngfdf sf/afO{ rnfO{
sfg"g adf]lhd ;hfo ug{ ;Sg]5 .
-$_ ;+ljwfg ;ef ;DaGwL cbfntsf] If]qflwsf/leq kg]{ ljifodf afx]s
o; ;+ljwfg / k|rlnt sfg"gsf] JofVof ug]{ clGtd clwsf/ ;jf]{Rr
cbfntdf lglxt /xg]5 .
-%_ g]kfnsf] k|wfg GofofwLzsf] cltl/Qm ;jf{]Rr cbfntdf a9Ldf rf}w
hgf;Dd cGo GofofwLzx¿ /xg]5g\ . s'g} ;dodf ;jf{]Rr cbfntdf
d'2fsf] ;+Vof a9\g uO{ GofofwLzx¿sf] ;+Vof ckof{Kt x'g uPdf
s'g} lglZrt cjlwsf nflu c:yfoL GofofwLz lgo'Qm ug{ ;lsg]5 .
103 ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLzx¿sf] lgo'lQm / of]UotfM -!_
k|wfgdGqLn] ;+j}wflgs kl/ifb\ sf] l;kmfl/;df ;jf{]Rr cbfntsf] k|wfg
GofofwLz / k|wfg GofofwLzn] Gofokl/ifb\sf] l;kmfl/;df ;jf]{Rr cbfntsf
cGo GofofwLzx¿sf] lgo'lQm ug{]5 . k|wfg GofofwLzsf] kbfjlw
wf/f !)% sf] pkwf/f -!_ sf] v08 -v_ sf] cwLgdf /xL lgo'lQm ePsf]
ldltaf6 5 jif{sf] x'g]5 .
-@_ ;jf]{Rr cbfntsf] GofofwLz kbdf sDtLdf tLg jif{ sfd u/]sf] JolQm
;jf]{Rr cbfntsf] k|wfg GofofwLzsf] kbdf lgo'Qm x'g of]Uo dflgg]5
.
-#_ k'g/fj]bg cbfntsf] GofofwLz jf ;f] ;/xsf] Gofo ;]jfsf] s'g}
kbdf ;ft aif{ jf Gofo ;]jfsf] /fhkqf+lst k|yd >]0fL jf ;f] eGbf
dflyNnf] kbdf sDtLdf afx| jif{ sfd u/]sf] jf sfg"gdf :gfts
clwjQmf jf jl/i7 clwjQmfsf] x}l;otdf sDtLdf kGw| jif{ jsfnt u/]sf]
jf sDtLdf kGw| jif{;Dd Gofo jf sfg"gsf] If]qdf sfd u/L ljlzi7
sfg"gljbsf ¿kdf Voflt k|fKt u/]sf] JolQm dfq ;jf]{Rr
cbfntsf] GofofwLzsf] kbdf lgo'lQmsf nflu of]Uo dflgg]5 .
-$_ k|wfg GofofwLzsf] kb l/Qm ePdf jf c:j:ytfsf] jf c? s'g} sf/0fn]
k|wfg GofofwLz cfˆgf] kbsf] sfd ug{ c;dy{ ePdf jf labf a;]sf]
jf g]kfn aflx/ uPsf] sf/0fn] k|wfg GofofwLz ;jf]{Rr cbfntdf pkl:yt
gx'g] cj:yf k/]df ;jf]{Rr cbfntsf] jl/i7td GofofwLzn] sfod d'sfod
k|wfg GofofwLz eO{ sfd ug]{]5 .
-%_ k|wfg GofofwLz / ;jf]{Rr cbfntsf cGo GofofwLzx¿ k};6\7L
jif{sf] pd]/ gk'u];Dd cfkmgf] kbdf jxfn /xg]5g\ .
104 k|wfg GofofwLz tyf GofofwLzsf] ;]jfsf zt{ tyf ;'ljwfM -!_ ;jf]{Rr
cbfntsf] k|wfg GofofwLz tyf sDtLdf kFfr jif{ sfd u/]sf] ;jf]{Rr
cbfntsf] :yfoL GofofwLzn] cjsfz k|fKt ubf{ sfg"gdf Joj:yf eP
adf]lhd lgj[lQe/0f kfpg]5g\ .
-@_ o; ;+ljwfgdf cGoyf Joj:yf ul/Psf]df afx]s ;jf]{Rr cbfntsf] k|wfg
GofofwLz tyf GofofwLzsf] kfl/>lds, labf, eQf, lgj[lQe/0f / ;]jfsf
cGo zt{x¿ sfg"gåf/f Jojl:yt x'g]5g\ .
-#_ pkwf/f -!_ / -@_ df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg dxfcleof]u4f/f
kbd'Qm ePsf] ;jf]{Rr cbfntsf] k|wfg GofofwLz tyf GofofwLzn] pkbfg
jf lgj[lQe/0f kfpg] 5}g .
-$_ ;jf]{Rr cbfntsf] k|wfg GofofwLz jf GofofwLznfO{ dsf{ kg]{ u/L
lghsf] kfl/>lds, ;'ljwf jf ;]jfsf cGo zt{ ablng] 5}g .
105 k|wfg GofofwLz tyf ;jf{]Rr cbfntsf]
GofofwLz kb d'Qm x'g]M -!_ b]xfosf] cj:yfdf k|wfg GofofwLz jf ;jf{]Rr
cbfntsf] cGo s'g} GofofwLz cfˆgf] kbaf6 d'Qm ePsf] dflgg]5M–
-s_ k|wfg GofofwLzn] dlGqkl/ifb ;dIf / GofofwLzn] k|wfg GofofwLz
;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf,
-v_ lghsf] k}+;L jif{sf] pd]/ k"/f ePdf,
-u_ Joj:yflksf–;+;baf6 dxfcleof]u k|:tfj kfl/t ePdf,
-3_ lghsf] d[To' ePdf .
-@_ k|wfg GofofwLz jf cGo s'g} GofofwLz sfo{Ifdtfsf] cefj, v/fa
cfr/0f, OdfGbf/Lk"j{s cfˆgf] kbLo st{Josf] kfng gu/]sf],
zf/Ll/s jf dfgl;s sf/0fn] sfo{ ;Dkfbg ug{ c;dy{ ePsf] eGg] cfwf/df
Joj:yflksf–;+;bdf dxfcleof]u k|:tfj k|:t't ug{ ;lsg]5 / ;f]
k|:tfj tTsfn sfod /x]sf ;Dk"0f{ ;b:o ;+Vofsf] b'O{ ltxfO{ ax'dtaf6
kfl/t ePdf lgh :jtM kbd'Qm x'g]5 .
-#_ pkwf/f -@_ adf]lhd dxfleof]usf] sf/afO{ k|f/De ePkl5 ;f] sf/afO{sf]
6'Ëf] gnfu];Dd cf/f]k nfu]sf] k|wfg GofofwLz jf GofofwLzn]
cfˆgf] kbsf] sfo{ ug]{ 5}g .
106 k|wfg GofofwLz tyf GofofwLznfO{ cGo s'g} kbdf sfddf nufpg gx'g]M
-!_ ;jf]{Rr cbfntsf] k|wfgGofofwLz jf GofofwLznfO{ GofofwLzsf] kbdf
afx]s cGo s'g} kbdf sfddf nufOg] jf sfhdf v6fOg] 5}g .
t/ g]kfn ;/sf/n] Gofokl/ifb\;+u k/fdz{ lnO{ ;jf{]Rr cbfntsf] k|wfg
GofofwLz jf GofofwLznfO{ Goflos hfFra'emsf] sfddf jf s]xL vf; cjlwsf]
nflu sfg"g jf Gofo ;DaGwL cg';Gwfg, cGj]if0f jf /fli6«o
;/f]sf/sf] cGo s'g} sfddf v6fpg ;Sg]5 .
-@_ ;jf]{Rr cbfntsf] k|wfg GofofwLz jf GofofwLz eO;s]sf] JolQm wf/f
!#! sf] pkwf/f -!_ sf] v08 -s_ adf]lhdsf] kbdf afx]s s'g} klg ;/sf/L
kbdf lgo'lQmsf] nflu u|fXo x'g] 5}g / lghn] s'g} klg c8\8f cbfntdf
pkl:yt eO{ ax; k}/jL ug{ kfpg]
5}g .
107 ;jf]{Rr cbfntsf] clwsf/ If]qM
-!_ o; ;+ljwfgåf/f k|bQ df}lns xspk/ cg'lrt aGb]h nufOPsf]n]
jf cGo s'g} sf/0fn] s'g} sfg"g of] ;+ljwfg;Fu aflemPsf] x'Fbf
;f] sfg"g jf To;sf] s'g} efu ab/ 3f]lift u/L kfpF egL s'g}
klg g]kfnL gful/sn] ;jf]{Rr cbfntdf lgj]bg lbg ;Sg]5 / ;f] cg';f/
s'g} sfg"g ;+ljwfg;+u aflemPsf] b]lvPdf ;f] sfg"gnfO{
k|f/Deb]lv g} jf lg0f{o ePsf] ldltb]lv cdfGo / ab/ 3f]lift ug]{
c;fwf/0f clwsf/ ;jf]{Rr cbfntnfO{ x'g]5 .
-@_ o; ;+ljwfgåf/f k|bQ df}lns xssf] k|rngsf] nflu jf csf]{
pkrf/sf] Joj:yf gePsf] jf csf]{ pkrf/sf] Joj:yf eP klg ;f] pkrf/
ckof{Kt jf k|efjxLg b]lvPsf] cGo s'g} sfg"gL xssf] k|rngsf]
nflu jf ;fj{hlgs xs jf ;/f]sf/sf] s'g} ljjfbdf ;dfj]z ePsf] s'g}
;+j}wflgs jf sfg"gL k|Zgsf] lg¿k0fsf] nflu cfjZos /
pko'Qm cfb]z hf/L u/L To:tf] xssf] k|rng u/fpg] jf ljjfb 6'Ëf]
nufpg] c;fwf/0f clwsf/ ;jf]{Rr cbfntnfO{ x'g]5 . ;f] k|of]hgsf]
nflu k"0f{ ¿kdf Gofo u/L plrt pkrf/ k|bfg ug{ ;jf]{Rr
cbfntn] aGbLk|ToIfLs/0f, k/dfb]z, pTk|]if0f, k|ltif]w, clwsf/k[R5f
nufot h'g;'s} pko'Qm cfb]z hf/L ug{ ;Sg]5 .
t/ clwsf/ If]qsf] cefj ePsf]df afx]s Joj:yflksf–;+;bn] rnfPsf]
ljz]ifflwsf/sf] sf/afO{ / tT;DaGwdf tf]s]sf] ;hfodf o; pkwf/f cGtu{t
;jf]{Rr cbfntn] x:tIf]k ug]{ 5}g .
-#_ ;jf]{Rr cbfntnfO{ sfg"gdf Joj:yf eP adf]lhd z'? d'2f x]g]{,
k'g/fj]bg ;'Gg], ;fws hfFRg], d'2f bf]x¥ofpg] jf lgj]bg ;'Gg]
clwsf/ x'g]5 .
-$_ ;jf]{Rr cbfntn] sfg"gåf/f tf]lsPsf cj:yf / zt{df
cfkm\gf] km};nf jf clGtd cfb]zsf] k'g/fjnf]sg ug{ ;Sg]5 . o;/L k'g/fjnf]sg
ubf{ klxnf km};nf ubf{sf GofofwLz afx]s cGo GofofwLzn] ug]{5g\ .
-%_ ;jf]{Rr cbfntsf] cGo clwsf/ tyf sfo{ljlw sfg"gåf/f
tf]lsP adf]lhd
x'g]5 .
108 k'g/fj]bg cbfnt tyf lhNnf cbfntsf] :yfkg, Joj:yf / clwsf/ If]qM
o; ;+ljwfgsf] cwLgdf /xL k'g/fj]bg cbfnt, lhNnf cbfnt tyf ;jf]{Rr
cbfnt dftxtsf cGo cbfnt tyf Goflos lgsfox¿sf] :yfkgf / Joj:yf
sfg"gåf/f lgwf{/0f ul/g]5 .
109 k'g/fj]bg cbfnt / lhNnf cbfntsf] GofofwLzsf] lgo'lQm, of]Uotf
/ ;]jfsf zt{ tyf ;'ljwfx¿M -!_ k|wfg GofofwLzn] Gofokl/ifb\
sf] l;kmfl/;df k'g/fj]bg cbfntsf] d'Vo GofofwLz / GofofwLz tyf lhNnf
cbfntsf] GofofwLzsf] lgo'lQm ug{]5 .
-@_ sfg"gdf :gftsf]kflw k|fKt u/L lhNnf GofofwLz jf Gofo ;]jfsf]
/fhkqflÍt k|yd >]0fLsf] kbdf sDtLdf ;ft jif{ sfd u/]sf]
jf sfg"gdf :gfts jl/i7 clwjQmf jf clwjQmfsf] ¿kdf sDtLdf
bz jif{ jsfnt u/]sf] jf sDtLdf bz jif{ sfg"gsf] cWofkg, cGj]if0f
jf sfg"g jf Gofo ;DaGwL cGo s'g} If]qdf sfd u/]sf] g]kfnL gful/s
k'g/fj]bg cbfntsf] d'Vo GofofwLz jf GofofwLzsf] kbdf lgo'lQmsf]
nflu of]Uo dflgg]5 .
-#_ sfg"gdf :gftsf]kflw k|fKt u/L Gofo ;]jfsf] /fhkqflÍt
låtLo >]0fLsf] kbdf sDtLdf tLg jif{ sfd u/]sf] jf sfg"gdf
:gfts clwjQmfsf] ¿kdf sDtLdf cf7 jif{ jsfnt u/]sf] g]kfnL
gful/s lhNnf GofofwLzsf] kbdf lgo'lQmsf] nflu of]Uo dflgg]5 .
-$_ pkwf/f -#_ adf]lhd sfg"gdf :gfts clwjQmfnfO{ lhNnf GofofwLzdf
lgo'lQm ubf{ Gofokl/ifb\af6 lnOg] lnlvt / df}lvs k/LIffaf6 pQL0f{
ePsf JolQmnfO{ lgo'lQm ul/g]5 . To:tf] k/LIff k|0ffnL / cGo sfo{ljlw
sfg"gåf/f lgwf{/0f eP adf]lhd x'g]5 .
-%_ Gofokl/ifb\n] o; wf/f adf]lhd of]Uo ePsf] JolQmnfO{ of]Uotf,
Ifdtf, cg'ej, Gofo k|ltsf] lgi7f / of]ubfg, ;fj{hlgs hLjgdf cfh{g
u/]sf] VoftL, pRr g}lts rl/q ;d]tnfO{ ljrf/ u/L k'g/fj]bg cbfnt
tyf lhNnf cbfntsf] GofofwLzsf] kbdf lgo'lQmsf] nflu l;kmfl/; ug{]5
.
-^_ of] wf/f jf o; kl5sf cGo wf/fx¿df k|of]u ePsf] GofofwLz
eGg] zAbn] ljifo jf k|;+uaf6 csf]{ cy{ gnfu]df cltl/Qm GofofwLz
;d]tnfO{ hgfpg]5 .
-&_ k'g/fj]bg cbfntsf] d'Vo GofofwLz, GofofwLz tyf lhNnf cbfntsf]
GofofwLzsf] kfl/>lds, eQf, lgj[lQe/0f, labf, pkbfg / ;]jfsf cGo
;'ljwf / ;]jfsf cGo zt{x¿ sfg"gåf/f lgwf{/0f eP
adf]lhd x'g]5g\ .
-*_ k'g/fj]bg cbfntsf] d'Vo GofofwLz / GofofwLz tyf lhNnf cbfntsf]
GofofwLznfO{ dsf{ kg]{ u/L lghsf] kfl/>lds, ;'ljwf / ;]jfsf zt{
ablng] 5|}g .
-(_ pkwf/f -&_ df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] ePtfklg pk wf/f -!)_
sf] v08 -u_ adf]lhd kbd'Qm ePsf] k'g/fj]bg cbfnt tyf lhNnf cbfntsf]
GofofwLzn] pkbfg tyf lgj[lQe/0f kfpg] 5}g .
-!)_ b]xfosf] cj:yfdf k'g/fj]bg cbfnt jf lhNnf cbfntsf] GofofwLz
cfˆgf] kbaf6 d'Qm ePsf] dflgg]5M–
-s_ lghn] k|wfg GofofwLz ;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf,
-v_ lghsf] lq;L jif{sf] pd]/ k"/f ePdf,
-u_ sfo{Ifdtfsf] cefj, v/fa cfr/0f, OdfGbf/Lk"j{s cfˆgf]
kbLo st{Josf] kfng gu/]sf], zf/Ll/s jf dfgl;s sf/0fn] sfo{ ;Dkfbg
ug{ c;dy{ ePsf], Gofodf ljrlnt ePsf] eGg] cfwf/df kbd'Qm ug]{ egL
Gofokl/ifb\sf] lg0f{o adf]lhd k|wfgGofofwLzaf6 kbd'Qm ePdf,
o; v08 adf]lhd cf/f]k nfu]sf] k'g/fj]bg cbfnt tyf lhNnf cbfntsf]
GofofwLznfO{ cfˆgf] ;kmfO{ k]z ug{ dgfl;j df}sf lbOg]5 / ;f]
k|of]hgsf] nflu lgh;+u aofg lng, k|df0f ;Íng ug{ / /fo ;lxtsf]
k|ltj]bg k]z ug{ Gofokl/ifb\n] hfFra'em ;ldltsf] u7g ug{ ;Sg]5 .
;f] ;ldltsf] sfo{ljlw sfg"gåf/f lgwf{l/t x'g]5 .
-3_ lghsf] d[To' ePdf .
-!!_ pkwf/f -!)_ sf] v08 -u_ adf]lhd sf/afxL k|f/De ePkl5 ;f] sf/afxLsf]
6'Ëf] gnfu];Dd cf/f]k nfu]sf] To:tf] k'g/fj]bg cbfnt tyf lhNnf
cbfntsf] GofofwLzn] cfˆgf] kbsf] sfo{ ug]{ 5}g .
110 k'g/fj]bg cbfnt tyf lhNnf cbfntsf] GofofwLznfO{ cGo s'g} kbdf
;?jf ug{ jf sfddf nufpg gx'g]M -!_ s'g} GofofwLznfO{ GofofwLzsf]
kbdf jfx]s cGo s'g} kbdf ;?jf ul/g], sfd nufOg] jf sfhdf v6fOg]
5}g .
t/ g]kfn ;/sf/n] Gofo kl/ifb\\;+u k/fdz{ lnO{ k'g/fj]bg tyf lhNnf
cbfntsf] GofofwLznfO{ Goflos hfFra'emsf] sfddf jf s]xL vf; cjlwsf]
nflu sfg"g jf Gofo ;DaGwL cg';Gwfg, cGj]if0f jf /fli6«o
;/f]sf/sf] cGo s'g} sfddf v6fpg ;Sg]5 . k'g/fj]bg cbfnt jf lhNnf
cbfntsf] GofofwLzsf] xsdf k|wfg GofofwLzn] Gofo kl/ifb\\;+u k/fdz{
u/L dflysf] sfd / lgjf{rg h:tf sfddf nufpg ;Sg]5 .
-@_ Gofo kl/ifb\\sf] l;kmfl/;df k|wfg GofofwLzn] k'g/fj]bg cbfnt
tyf lhNnf cbfntsf] GofofwLznfO{ Ps cbfntaf6 csf]{ cbfntsf] GofofwLzdf
;?jf ug{ ;Sg]5 .
-#_ d'2fsf] ;+Vof / Goflos lg¿k0f ul/g' kg]{ ljjfbsf] ljifo
;d]tsf] cfwf/df s'g} cbfntsf] GofofwLznfO{ s]xL ;dosf] nflu ;dfg
txsf] cGo cbfntdf GofofwLz eO{ sfd sfh ug{ k|wfg GofofwLzn] k7fpg
;Sg]5 .
-$_ s'g} If]qdf /x]sf GofofwLzn] ef}uf]lns b[li6n] glhssf] If]qsf]
;dfg txsf] cGo cbfntdf /x]sf] d'2fsf] sf/jfO{sf] qmddf sfg"gdf
Joj:yf eP adf]lhd ljB'tLo pks/0fsf] dfWodaf6 jf cGo dfWodaf6 k|f/lDes
tyf cGtl/d cfb]z lbg] clwsf/ ;jf]{Rr cbfntn] k|bfg ug{ ;Sg]5 .
111 d'2f ;fg{ ;Sg]M s'g} cbfntdf
bfo/ ePsf] d'2f ;f] cbfntaf6 ;'g'jfO{ x'Fbf Gofo k|efljt x'g] cj:yf
5 eGg] sf/0f;+u ;jf]{Rr cbfnt ;Gt'i6 ePdf To:tf] d'2f ;dfg txsf]
cGo cbfntaf6 ;'g'jfO{ ug{ ;jf]{Rr cbfntn] cfb]z lbg ;Sg]5 .
112 k|wfg GofofwLzsf] lhDd]jf/LM
d'n'ssf] Gofo k|zf;gnfO{ k|efjsf/L agfpg] clGtd lhDd]jf/L k|wfg
GofofwLzsf] x'g]5 / ;f] k|of]hgsf] nflu lghn] o; ;+ljwfg tyf cGo
sfg"gsf] clwgdf /xL ;jf{]Rr cbfnt tyf dftxtsf cbfntnfO{ cfjZos
lgb{]zg lbg ;Sg]5 .
113 Gofokl/ifb\\M -!_ o; ;+ljwfg
adf]lhd GofofwLzx¿sf] lgo'lQm, ;?jf, cg'zf;g ;DaGwL sf/afxL,
avf{;L / Gofo k|zf;g ;DaGwL cGo s'/fx¿sf] l;kmfl/z ug{ jf
k/fdz{ lbg Pp6f Gofokl/ifb\\ /xg]5 h;df b]xfo adf]lhd cWoIf / ;b:ox¿
x'g]5g\M–
-s_ k|wfg GofofwLz – cWoIf
-v_ Gofo dGqL – ;b:o
-u_ g]kfn af/ Pzf]l;Pzgsf] l;kmfl/;df k|wfg GofofwLzåf/f lgo'Qm
jl/i7 clwjQmf jf sDtLdf aL; jif{sf] cg'ej k|fKt clwjQmf –
;b:o
3_ sfg"gljb\ dWo]jf6 k|wfgdGqLjf6 dgf]lgt Ps hgf ;b:o
-ª_ ;jf]{Rr cbfntsf jl/i7td GofofwLz Pshgf ;b:o
:ki6Ls/0fM o; efusf] k|of]hgsfnflu dGqL eGgfn] :jtGq sfo{ef/ ePsf]
/fHo dGqL ;d]tnfO{ hgfpg]5 .
-@_ pkwf/f -!_ sf] v08 -u_ / -3_ adf]lhdsf] ;b:osf] kbfjlw rf/ jif{sf]
x'g]5 / lghsf] kfl/>lds tyf ;'ljwf ;jf]{Rr cbfntsf] GofofwLzsf]
;/x x'g]5 .
-#_ pkwf/f -!_ sf] v08 -u_ / -3_ adf]lhdsf] ;b:onfO{ ;jf]{Rr cbfntsf]
GofofwLz ;/x ;dfg cfwf/df / ;dfg tl/sfn] ;f] kbaf6 x6fpg ;lsg]5
.
-$_ Gofo kl/ifb\\sf] cWoIf nufotsf ;b:on] s'g} GofofwLzsf] ;DaGwdf
kg{ cfPsf] ph"/L;+u ;Da4 d'2fsf sfuhft tyf kmfon dufO{ cWoog
u/L Gofo kl/ifb\df To;sf] hfgsf/L lbg ;Sg]5 .
-%_ s'g} GofofwLzsf] ljifodf kg{ cfPsf] ph"/Lsf] ;DaGwdf k|f/lDes
5fgljg u/fpFbf ljz]if1af6 lj:t[t 5fgjLg ug'{kg{] b]lvPdf Gofokl/ifb\n]
hfFra'em ;ldlt u7g ug{ ;Sg]5 .
-^_ Gofokl/ifb\\sf] cGo sfd, st{Jo / clwsf/ sfg"gåf/f
lgwf{/0f eP adf]lhd x'g]5 .
114 Gofo ;]jf cfof]uM -!_ g]kfn
;/sf/n] sfg"g adf]lhd Gofo ;]jfsf] /fhkqflÍt kbdf lgo'lQm,
;?jf, a9'jf ubf{ jf To:tf] kbdf axfn /x]sf] s'g} sd{rf/LnfO{ ljefuLo
;hfo ubf{ Gofo ;]jf cfof]usf] l;kmfl/; adf]lhd ug]{5 .
t/ ;/sf/L ;]jfdf axfn g/x]sf] JolQmnfO{ Gofo ;]jfsf] /fhkqflÍt
kbdf gofF egf{åf/f :yfoL lgo'lQm ubf{ jf Gofo ;]jfsf] /fhkq
cglÍt kbaf6 Gofo ;]jfsf] /fhkqflÍt kbdf a9'jf ubf{
g]kfn ;/sf/n] nf]s ;]jf cfof]usf] l;kmfl/z adf]lhd ug'{ kg]{5 .
-@_ Gofo ;]jf cfof]udf b]xfo adf]lhdsf cWoIf / ;b:ox¿ x'g]5g\
M–
-s_ k|wfg GofofwLz – cWoIf
-v_ Gofo dGqL – ;b:o
-u_ ;jf]{Rr cbfntsf] jl/i7td GofofwLz – ;b:o
-3_ nf]s ;]jf cfof]usf] cWoIf – ;b:o
-ª_ dxfGofoflwjQmf – ;b:o
-#_ Gofo ;]jf cfof]usf] cGo sfd, st{Jo, clwsf/ / sfo{ljlw sfg"gåf/f
lgwf{/0f eP adf]lhd x'g]5 .
115 cbfntnfO{ ;xof]u ug'{kg]{M Gofo
;Dkfbgsf] sfo{df ;jf]{Rr cbfnt / cGo cbfntx¿nfO{ ;xof]u ug'{
g]kfn ;/sf/ / dftxtsf ;a} sfof{no jf kbflwsf/Lx¿sf] st{Jo
x'g]5 .
116 cbfntsf] cfb]z / lg0f{onfO{
dfGg' kg{]M -!_ d'2f dfldnfsf] /f]xdf cbfntn] lbPsf] cfb]z jf lg0f{osf]
;a}n] kfng ug'{ kg]{5 .
-@_ d'2f dfldnfsf /f]xdf ;jf]{Rr cbfntn] u/]sf] sfg"gsf] JofVof
jf k|ltkfbg u/]sf] sfg"gL l;4fGt g]kfn ;/sf/ tyf ;a} c8\8f
cbfntx¿n] dfGg' kg]{5 .
117 jflif{s k|ltj]bgM -!_ ;jf]{Rr
cbfntn] k|To]s jif{ cfˆgf] jflif{s k|ltj]bg k|wfgdGqL ;dIf
k]z ug]{5 / k|wfgdGqLn] To:tf] k|ltj]bg Joj:yflksf–;+;b ;dIf
k]z ug]{ Joj:yf ug{]5 .
-@_ pkwf/f -!_ adf]lhd k]z ul/g] jflif{s k|ltj]bgdf cGo s'/fx¿sf]
cltl/Qm b]xfosf] ljj/0f v'nfpg' kg]{5M–
-s_ ;jf{]Rr cbfnt / dftxtsf cbfntdf btf{ ePsf d'2fsf] ;+VofTds ljj/0f,
-v_ v08 -s_ adf]lhd btf{ ePsf d'2f dWo] km5\{of}6 ePsf / gePsf d'2fsf]
;+Vof / km5\{of}6 x'g g;s]sf] sf/0f,
-u_ ;jf]{Rr cbfntaf6 k|ltkfbg ePsf gofF ghL/x¿sf] ljj/0f,
-3_ ;jf{]Rr cbfntaf6 k'g/fjnf]sg ePsf] d''2fsf] ;+Vof,
-ª_ ;jf{]Rr cbfntn] dftxtsf cbfntsf] s'g} GofofwLzsf] Gofo
;Dkfbgsf] ;DaGwdf sfo{Ifdtf ;DaGwL ljifodf s'g} Goflos l6Kk0fL u/]sf]
eP ;f]sf] ljj/0f,
-r_ b08 jf hl/jfgf c;"n pk/ ePsf] /sdsf] ljj/0f,
-5_ km};nf sfof{Gjog ;DaGwL ljj/0f,
-h_ ;jf{]Rr cbfnt tyf dftxtsf cbfntnfO{ ljlgof]hg ePsf] ah]6 / vr{sf]
ljj/0f,
(3) ;jf{]Rr cbftnn] pkwf/f -!_ adf]lhdsf] k|ltj]bg k]zubf{ Gofokl/ifb\
/ Gofo;]jf cfof]uaf6 ePsf sfd sf/jfxLsf] ljj/0f ;d]t pNn]v ug'{
kg{]5 .
118 ;+ljwfg ;ef ;DaGwL cbfntM -!_ lgjf{rg ;DaGwL ph'/L x]g{ Ps ;+ljwfg
;ef cbfnt u7g ul/g]5 .\
-@_ pkwf/f -!_ adf]lhdsf] ;+ljwfg ;ef cbfntsf] u7g, If]qflwsf/ /
cGo ljifox¿ sfg"gåf/f lgwf{/0f eP adf]lhd x'g]5
.
-#_ o; ;+ljwfgdf cGoq h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg pkwf/f -!_
adf]lhdsf] cbfntdf sfg"gåf/f tf]lsP adf]lhd ph'/ gk/L
;+ljwfg ;ef ;b:osf nflu ePsf] s'g} lgjf{rg ;DaGwdf s'g} cbfntdf
k|Zg p7fpg ;lsg] 5}g .
-$_ o; ;+ljwfgdf cGoq h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg ;+ljwfg ;efsf]
lgjf{rg k|s[of k|f/De ePkl5 lgjf{rg cj?4 x'g] u/L s'g} cbfntdf k|Zg
p7fpg ;lsg] 5}g .
efu !@
clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]u
119 clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg
cfof]uM -!_ g]kfndf Ps clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]u /xg]5
h;df k|d'v cfo'Qm / cfjZos ;+Vofdf cGo cfo'Qmx¿ /xg]5g\ .
k|d'v cfo'Qmsf cltl/Qm cGo cfo'Qm lgo'Qm ePdf k|d'v cfo'Qmn] clVtof/
b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]usf] cWoIf eO{ sfd ug]{5 .
-@_ k|wfgdGqLn] ;+j}wflgs kl/ifb sf] l;kmfl/;df k|d'v cfo'Qm / cGo
cfo'Qmx¿sf] lgo'lQm ug{]5 .
-#_ pkwf/f -&_ sf] k|ltjGwfTds jfSof+zsf] v08 -s_ sf] cwLgdf
/xL k|d'v cfo'Qm / cGo cfo'Qmx¿sf] kbfjlw lgo'lQmsf] ldltn]
5 jif{sf] x'g]5 .
t/ –
-s_ ;f] kbfjlw k"/f x'g' cufj} k|d'v cfo'Qm jf cfo'Qmsf] pd]/
k}+;L jif{ k"/f ePdf lgh cfˆgf] kbdf axfn /xg] 5}g .
-v_ k|d'v cfo'Qm / cfo'QmnfO{ ;jf]{Rr cbfntsf] GofofwLz ;/x ;dfg
cfwf/df / ;dfg tl/sfn] ;f] kbaf6 x6fpg ;lsg]5 .
-$_ b]xfosf cj:yfdf k|d'v cfo'Qm jf cfo'Qmsf] kb l/Qm ePsf] dflgg]5
M–
-s_ lghn] k|wfgdGqL ;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf,
-v_ pkwf/f -#_ adf]lhd lghsf] kbfjlw k"/f ePdf jf lgh cfˆgf]
kbdf g/x]df,
-u_ lghsf] d[To' ePdf .
-%_ b]xfo adf]lhdsf] of]Uotf geO{ s'g} JolQm k|d'v cfo'Qm jf cfo'Qmsf]
kbdf lgo'lQmsf] nflu of]Uo x'g] 5}g M–
-s_ g]kfn ;/sf/åf/f dfGotf k|fKt ljZjljBfnoaf6 :gftsf]kflw
k|fKt u/]sf],
-v_ lgo'lQm x'Fbfsf avt s'g} /fhg}lts bnsf] ;b:o g/x]sf],
-u_ n]vf, /fhZj, OlGhlgol/Ë, sfg"g, ljsf; jf cg';Gwfgsf]
If]qdf sDtLdf aL; jif{ sfd u/L cg'ej / Voflt k|fKt u/]sf],
-3_ k}+tfnL; jif{ pd]/ k"/f ePsf], /
-ª_ pRr g}lts rl/q sfod ePsf] .
-^_ k|d'v cfo'Qm / cfo'Qmsf] kfl/>lds / ;]jfsf cGo zt{x¿
sfg"gåf/f lgwf{/0f eP adf]lhd x'g]5g\ . k|d'v cfo'Qm
/ cfo'Qm cfˆgf] kbdf axfn /x];Dd lghnfO{ dsf{ kg]{ u/L kfl/>lds
/ ;]jfsf cGo zt{x¿ ablng] 5}gg\ .
-&_ k|d'v cfo'Qm jf cfo'Qm eO;s]sf] JolQm cGo ;/sf/L ;]jfdf
lgo'Qm x'gsf] lgldQ u|fÅo x'g] 5}g .
t/–
-s_ clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]usf] cfo'QmnfO{ k|d'v
cfo'Qmsf] kbdf lgo'Qm ug{ o; pkwf/fn] afwf k'¥ofPsf] dflgg]
5}g / ;f] adf]lhd s'g} cfo'Qm k|d'v cfo'Qmsf] kbdf lgo'Qm ePsf]df
lghsf] kbfjlwsf] u0fgf ubf{ cfo'Qm ePsf] cjlwnfO{ ;d]t hf]8L u0fgf
ul/g]5 .
-v_ s'g} /fhg}lts kbdf jf s'g} ljifosf] cg';Gwfg, hfFra'em jf 5fgaLg
ug]{ jf s'g} ljifosf] cWoog jf cGj]if0f u/L /fo, dGtJo jf l;kmfl/;
k]z ug]{ s'g} kbdf lgo'Qm eO{ sfd ug{ o; pkwf/fdf n]lvPsf] s'g}
s'/fn] afwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g .
120 clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg
cfof]usf] sfd, st{Jo / clwsf/M -!_ s'g} ;fj{hlgs kb wf/0f u/]sf]
JolQmn] cg'lrt sfo{ jf e|i6frf/ u/L clVtof/sf] b'¿kof]u u/]sf]
;DaGwdf clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un] sfg"g adf]lhd
cg';Gwfg / txlssft ug{ jf u/fpg ;Sg]5 .
t/ o; ;+ljwfgdf 5'6\6} Joj:yf ePsf] kbflwsf/L / cGo sfg"gn]
5'6\6 ljz]if Joj:yf ePsf] kbflwsf/Lsf] xsdf of] pkwf/f nfu"
x'g] 5}g .
-@_ v/fj cfr/0fsf cfwf/df dxfcleof]u k|:tfj kfl/t eO{ kbd'Qm x'g]
;+j}wflgs kbflwsf/Lx¿, Gofo kl/ifb\af6 ;f]xL cleof]udf kbd'Qm
x'g] GofofwLzx¿ / ;}lgs P]g adf]lhd sfjf{xL x'g] JolQmsf
xsdf lghnfO{ kbd'Qm eO;s]kl5 sfg"g adf]lhd cg';Gwfg / txlssft
ug{ u/fpg ;Sg]5 .
-#_ pkwf/f -!_ adf]lhd ePsf] cg';Gwfg / txlssftaf6 ;fj{hlgs kb wf/0f
u/]sf] s'g} JolQmn] sfg"g adf]lhd cg'lrt sfo{ dflgg] s'g} sfd
u/L clVtof/sf] b'¿kof]u u/]sf] b]lvPdf clVtof/ b'¿kof]u
cg';Gwfg cfof]un] lghnfO{ ;r]t u/fpg, ljefuLo sf/afxL jf sfg"gdf
Joj:yf eP adf]lhd cGo cfjZos sf/afxLsf] nflu clVtof/jfnf ;dIf n]vL
k7fpg ;Sg]5 .
-$_ pkwf/f -!_ adf]lhd ePsf] cg';Gwfg / txlssftaf6 ;fj{hlgs kb wf/0f
u/]sf] s'g} JolQmn] sfg"g adf]lhd e|i6«frf/ dflgg] s'g}
sfd u/]sf] b]lvPdf clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un] To:tf]
JolQm / ;f] ck/fwdf ;+nUg cGo JolQm pk/ sfg"g adf]lhd clwsf/
k|fKt cbfntdf d'2f bfo/ ug{ jf u/fpg ;Sg]5 .
-%_ pkwf/f -!_ adf]lhd ePsf] cg';Gwfg / txlssftaf6 ;fj{hlgs kb wf/0f
u/]sf] JolQmsf] sfd sf/afxL cGo clwsf/L jf lgsfosf] clwsf/ If]q
cGtu{t kg{] k|s[ltsf] b]lvPdf clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un]
cfjZos sf/afxLsf] nflu ;DalGwt clwsf/L jf lgsfo ;dIf n]vL k7fpg
;Sg]5 .
-^_ o; ;+ljwfgsf] cwLgdf /xL clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]usf]
cGo sfd, st{Jo / clwsf/ tyf sfo{ljlw sfg"gåf/f Joj:yf
eP adf]lhd x'g]5 .
-&_ cg';Gwfg / txlssft ug]{ jf d'2f rnfpg] cfˆgf] sfd,
st{Jo / clwsf/dWo] s'g} sfd, st{Jo / clwsf/ clVtof/ b'¿kof]u
cg';Gwfg cfof]un] k|d'v cfo'Qm, cfo'Qm jf g]kfn ;/sf/sf] sd{rf/LnfO{
tf]lsPsf] zt{sf] cwLgdf /xL k|of]u tyf kfng ug{ kfpg] u/L ;'Dkg
;Sg]5 .
121 jflif{s k|ltj]bgM -!_ o; ;+ljwfg
adf]lhd clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un] cfk"mn] u/]sf]
sfdsf] jflif{s k|ltj]bg k|wfgdGqL ;dIf k]z ug{]5 / k|wfgdGqLn] To:tf]
k|ltj]bg Joj:yflksf–;+;b ;dIf k]zug]{ Joj:yf ug{]5 .
-@_ pkwf/f -!_ adf]lhd k]z ul/g] k|ltj]bgdf cGo s'/fsf] cltl/Qm
clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]udf jif{e/L k/]sf ph'/L, cg';Gwfg
txlssft u/L sfg"g adf]lhd clwsf/ k|fKt cbfntdf bfo/ u/]sf]
/ tfd]nLdf /fv]sf] d'2fsf] ;+Vof, cg'lrt sfo{ u/]sf]df ;r]t u/fPsf]
jf ljefuLo sf/afxL jf cGo sf/afxLsf nflu n]vL k7fPsf] ;+Vof, e|i6frf/
lgjf/0fsf ;DaGwdf ePsf] pknlAw tyf ;f] ;DaGwdf eljiodf ug'{ kg{]
;'wf/sf] ljj/0f pNn]v ug'{ kg{]5 .
efu !#
dxf n]vfk/LIfs
122 dxfn]vfk/LIfs -!_ g]kfndf Ps
dxfn]vfk/LIfs x'g]5 .
-@_ k|wfgdGqLn] ;+j}wflgs kl/ifb\sf] l;kmfl/;df dxfn]vf k/LIfssf]
lgo'lQm ug{]5 .
-#_ pkwf/f -&_ sf] k|ltjGwfTds jfSof+zsf] v08 -s_ sf] cwLgdf
/xL dxfn]vf k/LIfssf] kbfjlw lgo'lQmsf] ldltn] 5 jif{sf] x'g]5 .
t/ –
-s_ ;f] kbfjlw k"/f x'g' cufj} dxfn]vf k/LIfssf] pd]/ k}+;L
jif{ k"/f ePdf lgh cfˆgf] kbdf axfn /xg] 5}g .
-v_ dxfn]vf k/LIfsnfO{ ;jf]{Rr cbfntsf] GofofwLz ;/x ;dfg cfwf/df
/ ;dfg tl/sfn] ;f] kbaf6 x6fpg ;lsg]5 .
-$_ b]xfosf cj:yfdf dxfn]vfk/LIfssf] kb l/Qm ePsf] dflgg]5 M–
-s_ lghn] k|wfgdGqL ;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf,
-v_ pkwf/f -#_ adf]lhd lghsf] kbfjlw k"/f ePdf jf lgh cfˆgf]
kbdf g/x]df,
-u_ lghsf] d[To' ePdf .
-%_ b]xfo adf]lhdsf] of]Uotf geO{ s'g} JolQm dxfn]vfk/LIfssf] kbdf
lgo'lQmsf] nflu of]Uo x'g] 5}g M–
-s_ g]kfn ;/sf/åf/f dfGotf k|fKt ljZjljBfnoaf6 Joj:yfkg, jfl0fHozf:q
jf n]vfdf :gftsf]kflw k|fKt u/L jf rf6{8 PsfpG6]G;L k/LIff pQL0f{
u/L g]kfn ;/sf/sf] ljlzi7 >]0fLdf sfd u/]sf] jf n]vf k/LIf0f
;DaGwL sfddf sDtLdf aL; jif{ cg'ej k|fKt u/]sf]
-v_ lgo'lQm x'Fbfsf avt s'g} /fhg}lts bnsf] ;b:o g/x]sf],
-u_ k}+tfnL; jif{ pd]/ k"/f ePsf], /
-3_ pRr g}lts rl/q sfod ePsf] .
-^_ dxfn]vfk/LIfssf] kfl/>lds / ;]jfsf cGo zt{x¿ sfg"gåf/f
lgwf{/0f eP adf]lhd x'g]5g\ . dxfn]vfk/LIfs cfˆgf] kbdf axfn
/x];Dd lghnfO{ dsf{ kg]{ u/L kfl/>lds / ;]jfsf cGo zt{x¿
ablng] 5}gg\ .
-&_ dxfn]vfk/LIfs eO;s]sf] JolQm cGo ;/sf/L ;]jfdf lgo'Qm x'gsf]
lgldQ u|fÅo x'g] 5}g .
t/ s'g} /fhg}lts kbdf jf s'g} ljifosf] cg';Gwfg, hfFra'em jf 5fgaLg
ug]{ jf s'g} ljifosf] cWoog jf cGj]if0f u/L /fo, dGtJo jf l;kmfl/;
k]z ug]{ s'g} kbdf lgo'Qm eO{ sfd ug{ o; pkwf/fdf n]lvPsf] s'g}
s'/fn] afwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g .
123 dxfn]vfkl/Ifssf] sfd, st{Jo
/ clwsf/M -!_ ;jf]{Rr cbfnt, Joj:yflksf–;+;b, ;+ljwfg ;ef,
clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]u, dxfn]vfk/LIfs, nf]s ;]jf
cfof]u, lgjf{rg cfof]u, /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]u, dxfGofoflwjQmfsf]
sfof{no tyf cGo ;+j}wflgs lgsfosf] sfof{no / g]kfnL ;]gf Pj+ ;z:q
k|x/L jf g]kfn k|x/L nufotsf ;a} ;/sf/L sfof{no / cbfntsf] n]vf
sfg"gåf/f lgwf{l/t tl/sf adf]lhd lgoldttf, ldtJolotf,
sfo{bIftf, k|efjsfl/tf / cf}lrTo ;d]tsf] ljrf/ u/L o; dxfn]vf k/LIfsjf6
n]vfk/LIf0f x'g]5 .
-@_ krf; k|ltzteGbf a9L z]o/ jf hfoh]yfdf g]kfn ;/sf/sf] :jfldTj
ePsf] ;+ul7t ;+:yfsf] n]vfk/LIf0fsf] nflu n]vfk/LIfs lgo'Qm ubf{
dxfn]vf k/LIfs;+u k/fdz{ ul/g]5 . To:tf] ;+ul7t ;+:yfsf] n]vfk/LIf0f
ubf{ ckgfpg' kg]{ l;4fGtsf] ;DaGwdf dxfn]vfk/LIfsn] cfjZos lgb]{zg
lbg ;Sg]5 .
-#_ dxfn]vfk/LIfsnfO{ pkwf/f -!_ adf]lhdsf] sfdsf] nflu n]vf ;DaGwL
sfuhkq h'g;'s} jvt x]g{ kfpg] clwsf/ x'g]5 . ;f] cg';f/ dxfn]vfk/LIfs
jf To;sf s'g} sd{rf/Ln] dfu u/]sf] h'g;'s} sfuhkq tyf hfgsf/L pknAw
u/fpg' ;DalGwt sfof{no k|d'vsf] st{Jo x'g]5 .
-$_ pkwf/f -!_ cg';f/ n]vfk/LIf0f ul/g] n]vf, ;DalGwt sfg"gsf
cwLgdf /xL, dxfn]vf k/LIfsåf/f tf]lsPsf] 9fFrfdf /flvg]5 .
-%_ pkwf/f -!_ df pNn]v ePsf sfof{nox¿sf] n]vfsf cltl/Qm
cGo s'g} sfof{no jf ;+:yfsf] dxfn]vf k/LIfsaf6 n]vfk/LIf0f ug'{kg]{
u/L sfg"gåf/f Joj:yf ug{ ;lsg]5 .
124 jflif{s k|ltj]bgM -!_ dxfn]vfk/LIfsn]
cfk"mn] u/]sf] sfdsf] jflif{s k|ltj]bg k|wfgdGqL ;dIf k]z ug{]5
/ k|wfgdGqLn] To:tf] k|ltj]bg Joj:yflksf–;+;b ;dIf k]z ug]{
Joj:yf ug]{5 .
-@_ pkwf/f -!_ adf]lhd k]z ul/g] k|ltj]bgdf cGo s'/fsf] cltl/Qm
dxfn]vfk/LIfsaf6 jif{e/Ldf n]vfk/LIf0f u/]sf lgsfosf] ljj/0f, n]vfk/LIf0faf6
b]lvPsf] a]?h'sf] l:ylt, a]?h' km5\of}{6 ug{ u/]sf] k|of; / a]?h'
km5\of}{6sf ;DaGwdf k|fKt pknAwL, e|i6frf/hGo k|s[ltsf] eO{ cg';Gwfg
ug'{kg{] b]vL clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]udf n]vL k7fPsf]
ljj/0f tyf n]vfk/LIf0f ;DaGwdf eljiodf ug'{kg{] ;'wf/sf] ljj/0f
pNn]v ug'{ kg{]5 .
efu !$
nf]s ;]jf cfof]u
125 nf]s ;]jf cfof]uM -!_ g]kfndf
Ps nf]s ;]jf cfof]u x'g]5 h;df cWoIf / cfjZostf cg';f/ cGo ;b:ox¿
/xg]5g\ .
-@_ k|wfgdGqLn] ;+j}wflgs kl/ifb\sf] l;kmfl/;df nf]s ;]jf cfof]usf
cWoIf / ;b:ox¿sf] lgo'lQm ug{]5 .
-#_ nf]s ;]jf cfof]usf ;b:ox¿dWo] sDtLdf krf; k|ltzt ;b:ox¿
aL; jif{ jf ;f] eGbf a9L cjlw;Dd s'g} ;/sf/L ;]jfdf /x]sf JolQmx¿
dWo]af6 / afFsL ;b:ox¿ lj1fg, k|ljlw, snf, ;flxTo, sfg"g,
hgk|zf;g, ;dfhzf:q jf /fli6«o hLjgsf cGo If]qdf zf]w, cg';Gwfg,
cWofkg jf cGo s'g} dxTjk"0f{ sfo{u/L Vofltk|fKt u/]sf JolQmx¿
dWo]af6 lgo'Qm x'g]5g\ .
-$_ pkwf/f -*_ sf] k|ltjGwfTds jfSof+zsf] v08 -s_ sf] cwLgdf /xL
nf]s ;]jf cfof]usf] cWoIf / ;b:osf] kbfjlw lgo'lQm ePsf] ldltn]
5 jif{sf] x'g]5 .
t/–
-s_ ;f] kbfjlw k"/f x'g cufj} nf]s ;]jf cfof]usf] cWoIf jf
;b:osf] pd]/ k};L jif{ k"/f ePdf lgh cfˆgf] kbdf axfn
/xg] 5}g .
-v_ nf]s ;]jf cfof]usf] cWoIf / ;b:onfO{ ;jf]{Rr cbfntsf] GofofwLz
;/x ;dfg cfwf/df / ;dfg tl/sfn] ;f] kbaf6 x6fpg ;lsg]5 .
-%_ b]xfosf cj:yfdf nf]s ;]jf cfof]usf] cWoIf jf ;b:osf] kb l/Qm
ePsf] dflgg]5M–
-s_ lghn] k|wfgdGqL ;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf,
-v_ pkwf/f-$_ adf]lhd lghsf] kbfjlw k"/f ePdf jf lgh cfˆgf]
kbdf g/x]df,
-u_ lghsf] d[To' ePdf .
-^_ b]xfo adf]lhd geO{ s'g} JolQm nf]s ;]jf cfof]usf] cWoIf jf ;b:osf]
kbdf lgo'lQmsf] nflu of]Uo x'g] 5}g M–
-s_ g]kfn ;/sf/af6 dfGotf k|fKt ljZjljBfnoaf6 :gftsf]Q/ pkflw k|fKt
u/]sf],
-v_ lgo'lQm x'Fbfsf avt s'g} /fhg}lts bnsf] ;b:o g/x]sf],
-u_ k}+tfnL; jif{ pd]/ k"/f ePsf], /
-3_ pRr g}lts rl/q sfod ePsf] .
-&_ nf]s;]jf cfof]usf] cWoIf / ;b:osf] kfl/>lds / ;]jfsf
cGo zt{x¿ sfg"gåf/f lgwf{/0f eP adf]lhd x'g]5g\
. nf]s ;]jf cfof]usf] cWoIf / ;b:o cfˆgf] kbdf axfn /x];Dd
lghx¿nfO{ dsf{kg]{ u/L kfl/>lds / ;]jfsf cGo zt{x¿
ablng] 5}gg\ .
-*_ nf]s ;]jf cfof]usf] cWoIf jf ;b:o eO;s]sf] JolQm cGo ;/sf/L
;]jfdf lgo'Qm x'gsf] lgldQ u|fXo x'g] 5}g .
t/ –
-s_ nf]s ;]jf cfof]usf] ;b:onfO{ cWoIfdf lgo'Qm ug{ o; pkwf/fn]
afwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g / ;f] adf]lhd s'g} ;b:o cWoIfsf] kbdf
lgo'Qm ePdf lghsf] kbfjlwsf] u0fgf ubf{ ;b:o ePsf] cjlwnfO{ ;d]t
hf]8L u0fgf ul/g]5 .
-v_ s'g]} /fhg}lts kbdf jf s'g} ljifosf] cg';Gwfg, hfFra'em jf 5fgaLg
ug]{ jf s'g} ljifosf] cWoog jf cGj]if0f u/L /fo, dGtJo jf l;kmfl/;
k]z ug]{ s'g} kbdf lgo'Qm eO{ sfd ug{ o; pkwf/fdf n]lvPsf] s'g}
s'/fn] afwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g .
126 nf]s ;]jf cfof]usf] sfd, st{Jo
/ clwsf/M -!_ lghfdtL ;]jfsf] kbdf lgo'lQmsf] lgldQ pko'Qm pDd]bjf/
5gf}6 ug{ k/LIff ;~rfng ug'{ nf]s ;]jf cfof]usf] st{Jo x'g]5 .
:ki6Ls/0fM o; wf/fsf] k|of]hgsf] nflu ;}lgs clws[t jf hjfg / ;z:q
k|x/L jf k|x/L sd{rf/Lsf] ;]jf jf kb tyf lghfdtL ;]jf jf kb xf]Og
egL P]gåf/f tf]lsPsf] cGo ;]jf jf kb afx]s g]kfn ;/sf/sf c?
;a} ;]jf jf kbnfO{ lghfdtL ;]jf jf kb dflgg]5 .
-@_ lghfdtL ;]jfsf] lgj[lQe/0f kfpg] kbdf nf]s ;]jf cfof]usf] k/fdz{
ljgf :yfoL lgo'lQm ul/g] 5}g .
-#_ b]xfosf ljifodf nf]s ;]jf cfof]usf] k/fdz{ lng' kg]{5M–
-s_ lghfdtL ;]jfsf] zt{ ;DaGwL sfg"gsf] ljifodf,
-v_ lghfdtL ;]jf jf kbdf lgo'lQm, a9'jf / ljefuLo sf/afxLubf{ ckgfpg'
kg]{ l;4fGtsf] ljifodf,
-u_ lghfdtL kbdf 5 dlxgfeGbf a9L ;dosf] nflu lgo'lQmubf{ pDd]bjf/sf]
pko'Qmtfsf] ljifodf,
-3_ s'g} Ps k|sf/sf] lghfdtL ;]jfsf] kbaf6 csf]{ k|sf/sf] lghfdtL
;]jfsf] kbdf jf cGo ;/sf/L ;]jfaf6 lghfdtL ;]jfdf ;?jf jf a9'jf
ubf{ pDd]bjf/sf] pko'Qmtfsf] ljifodf,
-ª_ nf]s ;]jf cfof]usf] k/fdz{ lng' gkg]{ cj:yfsf] kbdf axfn
/x]sf] sd{rf/LnfO{ nf]s ;]jf cfof]usf] k/fdz{ lng' kg]{ cj:yfsf]
kbdf :yfoL ;?jf jf a9'jf ug]{ ljifodf, /
-r_ s'g} klg lghfdtL sd{rf/LnfO{ lbOg] ljefuLo ;hfosf] ljifodf .
-$_ pkwf/f -#_ df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg wf/f !$$ adf]lhd
Gofo ;]jf cfof]usf] clwsf/If]qleq kg{] ljifodf ;f]xL adf]lhd x'g]5
.
-%_ ;}lgs ;]jf, ;z:q k|x/L ;]jf jf k|x/L ;]jf jf cGo ;/sf/L ;]jfsf]
kbdf lgo'lQm / a9'jf ubf{ ckgfpg' kg{] ;fdfGo l;4fGtsf] ljifodf
nf]s;]jf cfof]usf] k/fdz{ lng' kg{]5 .
-^_ s'g} ;fj{hlgs ;+:yfsf] ;]jfsf sd{rf/Lsf] ;]jfsf zt{ ;DaGwL k|rlnt
sfg"g / To:tf] ;]jfsf kbsf] lgo'lQm, a9'jf / ljefuLo sf/afxLubf{
ckgfpg' kg{] ;fdfGo l;4fGtsf] ljifodf nf]s;]jf cfof]u;+u To:tf]
;+:yfn] k/fdz{ lng rfx]df nf]s;]jf cfof]un] k/fdz{ lbg ;Sg]5 .
:ki6Ls/0fM o; wf/fsf] k|of]hgsf nflu æ;fj{hlgs ;+:yfÆ
eGgfn] krf; k|ltzt jf ;f]eGbf a9L z]o/ jf hfo h]yfdf g]kfn ;/sf/sf]
:jfldTj jf lgoGq0f ePsf] ;+ul7t ;+:yfnfO{ hgfpg]5 .
-&_ nf]s ;]jf cfof]un] cfˆgf] sfd, st{Jo / clwsf/ dWo]
s'g} sfd, st{Jo / clwsf/ cfˆgf] s'g} ;b:o jf ;b:ox¿sf]
;ldlt jf g]kfn ;/sf/sf] sd{rf/LnfO{ tf]lsPsf] zt{sf] cwLgdf /xL
k|of]u tyf kfng ug]{ u/L ;'Dkg ;Sg]5 .
-*_ o; ;+ljwfgsf] cwLgdf /xL nf]s ;]jf cfof]usf] cGo sfd, st{Jo
/ sfo{ljlw sfg"gåf/f lgwf{/0f eP adf]lhd x'g]5 .
127 jflif{s k|ltj]bgM -!_ k|To]s
jif{ nf]s ;]jf cfof]un] cfk"mn] u/]sf] sfdsf] k|ltj]bg k|wfgdGqL
;dIf k]z ug{]5 / k|wfgdGqLn] To:tf] k|ltj]bg Joj:yflksf–;+;b
;dIf k]z ug]{ Joj:yf ug]{5 .
-@_ pkwf/f -!_ adf]lhd k]z ul/g] k|ltj]bgdf cGo s'/fsf] cltl/Qm
nf]s;]jf cfof]un] jif{e/Ldf pDd]bjf/ 5gf}6 ug{ lnPsf] k/LIffsf]
ljj/0f, ;f] k/LIffdf pQL0f{ k/LIffyL{ ;DaGwL ljj/0f, ljleGg lgsfonfO{
k/fdz{ lbPsf] ljj/0f, lghfdtL sd{rf/LnfO{ ljefuLo sf/afxL / ;hfo
ubf{ lbPsf] k/fdz{sf] ljj/0f / k/fdz{ adf]lhdsf] sfd eP gePsf] ljj/0f,
s'g} ;/sf/L ;]jfsf] kbsf] lgo'lQm, a9'jf / ljefuLo sf/afxL ubf{
ckgfpg' kg{] ;fdfGo l;4fGtsf] af/]df k/fdz{ lbPsf] eP ;f]sf] ljj/0f
/ eljiodf lghfdtL ;]jfsf] ;'wf/sf] ljj/0f ;d]t pNn]v ug'{ kg{]5
.
efu !%
lgjf{rg cfof]u
128 lgjf{rg cfof]uM -!_ g]kfndf
Ps lgjf{rg cfof]u x'g]5 h;df k|d'v lgjf{rg cfo'Qm / cGo rf/ hgf;Dd
lgjf{rg cfo'Qmx¿ /xg]5g\ . k|d'v lgjf{rg cfo'Qmsf cltl/Qm
cGo lgjf{rg cfo'Qm lgo'Qm ePdf k|d'v lgjf{rg cfo'Qmn] lgjf{rg cfof]usf]
cWoIf eO{ sfd ug{]5 .
(2) k|wfgdGqLn] ;+j}wflgs kl/ifb\sf] l;kmfl/;df k|d'v lgjf{rg cfo'Qm
/ lgjf{rg cfo'Qmsf] lgo'lQm ug{]5 .
(3) pkwf/f -&_ sf] k|ltjGwfTds jfSof+zsf] v08 -s_ sf] cwLgdf
/xL k|d'v lgjf{rg cfo'Qm / lgjf{rg cfo'Qmsf] kbfjlw lgo'lQm ePsf]
ldltn] 5 jif{sf] x'g]5 .
t/–
|